قیمت نفت خام

بازارهای جهانی نفت و طلا در هفته منتهی به ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، در دو مسیر متفاوت حرکت کردند؛ تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی و نگرانی از اختلال در عرضه انرژی، قیمت نفت برنت را نزدیک به ۱۱۰ دلار در هر بشکه رساند، اما نگرانی از بازگشت فشارهای تورمی و احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا، مانع رشد هفتگی طلا شد. در حالی که نفت برنت طی یک هفته نزدیک به پنج درصد افزایش قیمت را تجربه کرد، قراردادهای آتی طلا با افت ۰.۷ درصدی به کار خود پایان دادند.

بازار جهانی نفت در هفته گذشته تحت تاثیر تحولات ژئوپلیتیک، اختلال در عرضه و نگرانی از توقف تولید آمریکا، روزهای پرنوسانی را پشت سر گذاشت.

بازار جهانی نفت هفته گذشته یکی از پرنوسان‌ترین هفته‌های خود را پشت سر گذاشت؛ جایی که حملات به زیرساخت‌های نفتی عربستان، قیمت برنت را دوباره به کانال ۱۰۵ دلار رساند، اما امید به افزایش عرضه و کاهش تنش‌ها میان آمریکا و ایران مانع از تثبیت این جهش شد. در پایان هفته نیز شکاف قیمت برنت و نفت آمریکا به بالاترین سطح چند ماه اخیر رسید و از تغییر جهت معامله‌گران در دو سوی بازار حکایت داشت.

شرکت بین‌المللی طراحی و مهندسی ساخت صنایع نفت (اویلمیکو)، با دستیابی به گواهی رتبه ۱ پیمانکاری در رشته «نفت و گاز»، رتبه ۵ «راه و ترابری» و رتبه ۵ «تأسیسات و تجهیزات»، گامی بلند در مسیر ارتقای توان مهندسی و تثبیت جایگاه خود به‌عنوان یکی از بازیگران محوری حوزه انرژی کشور برداشت؛ دستاوردی راهبردی که بستر حضور مقتدرانه‌تر این شرکت در مگاپروژه‌های ملی و بین‌المللی را هموار می‌سازد.

بازار جهانی نفت هفته گذشته یکی از پرالتهاب‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشت؛ برنت در میانه هفته از ۱۰۵ دلار عبور کرد و نفت خام آمریکا نیز برای نخستین بار در این دوره به بالای ۱۰۰ دلار رسید. در پایان هفته، توقف موقت خط لوله شرق به غرب عربستان و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت باب‌المندب، زنگ خطر تازه‌ای برای بازار انرژی به صدا درآورد.

هفته گذشته برای آمریکا با تحولات مهمی در حوزه انرژی، سیاست خارجی و اقتصاد همراه بود؛ از توافق نفتی واشنگتن و کاراکاس و ادعای دونالد ترامپ درباره «بزرگ‌ترین قرارداد نفتی تاریخ جهان» گرفته تا رکوردشکنی قیمت گازوئیل، تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان جنگ اوکراین و اختلافات در اجلاس گروه ۲۰.

بازار جهانی انرژی در حال تجربه یک تغییر مهم است؛ این‌بار نه کمبود نفت خام، بلکه محدودیت عرضه فرآورده‌های نفتی، به‌ویژه گازوئیل، فشار اصلی را به بازار وارد کرده است. شکاف قیمتی گازوئیل آسیا در برابر نفت خام دبی به بیش از ۷۰ دلار در هر بشکه رسیده؛ سطحی که از تشدید کمبود سوخت در بازارهای جهانی حکایت دارد.

آلودگی نفتی سواحل جنوبی قشم و بخش‌هایی از جزیره هنگام بار دیگر شدت گرفته است؛ آلودگی‌ای که به گفته سازمان حفاظت محیط زیست از سمت دریا وارد شده و پس از پاکسازی برخی مناطق، دوباره به ساحل بازگشته است. تاکنون حدود ۳.۲ هکتار از سواحل آلوده شده و در برخی نقاط نفت تا عمق ۱۰ تا ۲۰ سانتی‌متری بستر نفوذ کرده است. همزمان نگرانی‌ها درباره آسیب به زیستگاه لاک‌پشت‌های پوزه‌عقابی و جنگل‌های حرا افزایش یافته است.

تراستی‌ها سال‌ها در سایه تحریم‌ها، یکی از محرمانه‌ترین حلقه‌های انتقال پول نفت و تجارت خارجی ایران بودند؛ شبکه‌ای از افراد و شرکت‌های واسطه که قرار بود راهی برای عبور از محدودیت‌های بانکی و حفظ جریان صادرات باشند. اما امروز همین سازوکار اضطراری به یکی از جنجالی‌ترین پرونده‌های اقتصادی کشور تبدیل شده است؛ پرونده‌ای که پای میلیاردها دلار منابع نفتی، اختلاف روایت مسئولان، نحوه انتخاب واسطه‌ها، ضعف نظارت و ورود قوه قضاییه را به میان کشیده و این پرسش را مطرح کرده است که چگونه ابزاری برای دور زدن تحریم‌ها، خود به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های مدیریت منابع ارزی ایران تبدیل شد.

بازار جهانی نفت دیگر فقط به تراز عرضه و تقاضا واکنش نشان نمی‌دهد. آنچه این روزها قیمت هر بشکه نفت را بالا و پایین می‌کند، بیش از هر چیز سطح بی‌اعتمادی به آینده امنیت خاورمیانه است. هر خبر از تنگه هرمز، هر تهدید نظامی و هر نشانه‌ای از دیپلماسی، تنها برای چند ساعت مسیر بازار را تغییر می‌دهد و سپس جای خود را به تردید تازه‌ای می‌دهد. در چنین فضایی، ریسک دیگر یک عامل موقت نیست؛ به بخشی از قیمت نفت تبدیل شده است.

تشدید ناامنی در سه مسیر راهبردی انتقال نفت شامل دریای سرخ، تنگه هرمز و مسیر صادرات نفت دریای خزر، بازار جهانی انرژی را با نگرانی تازه‌ای از محدودیت عرضه مواجه کرده است؛ موضوعی که باعث شده قیمت نفت فیزیکی برنت به بیش از ۱۰۵ دلار در هر بشکه برسد و فاصله آن با بازار آتی افزایش یابد.

بازار جهانی نفت در حال تجربه یک تغییر ساختاری است؛ تغییری که در آن دیگر تنها ظرفیت مازاد تولید عربستان سعودی تعیین‌کننده مسیر قیمت‌ها نیست. انباشت گسترده ذخایر نفتی چین و استفاده هدفمند از آنها در زمان بحران، نشان داده است که مدیریت تقاضا از طریق ذخایر می‌تواند به همان اندازه مدیریت عرضه بر بازار اثرگذار باشد و موازنه سنتی قدرت در بازار نفت را دگرگون کند.

چین با اتکا به ذخایر گسترده نفت خام و مدیریت هوشمندانه زمان خرید، به بازیگری تأثیرگذار در بازار جهانی نفت تبدیل شده است. استفاده از نفت ذخیره‌شده در دوره اوج تنش‌های ژئوپلیتیکی، نه‌تنها نیاز این کشور به واردات را کاهش داد، بلکه مسیر صادرات تولیدکنندگان بزرگ، سیاست‌های قیمت‌گذاری عربستان و روند معاملات نفت ایران را نیز تحت تأثیر قرار داد؛ تغییری که از نگاه تحلیلگران، قواعد سنتی بازار نفت را وارد مرحله‌ای تازه کرده است.

بازار جهانی نفت در آغاز معاملات هفته با افزایش قیمت مواجه شد؛ رشدی که در پی تشدید دوباره تنش‌ها میان آمریکا و ایران و افزایش نااطمینانی نسبت به وضعیت امنیتی تنگه هرمز شکل گرفت. معامله‌گران اکنون با نگرانی بیشتری تحولات منطقه را دنبال می‌کنند؛ چراکه هرگونه اختلال در این گذرگاه حیاتی می‌تواند تعادل عرضه جهانی را برهم بزند.

بازار جهانی نفت در پایان هفته تحت تأثیر کاهش ریسک‌های ژئوپلیتیکی، ازسرگیری جریان عادی کشتیرانی در تنگه هرمز و چشم‌انداز افزایش عرضه از سوی عراق، با افتی محسوس مواجه شد؛ افتی که قیمت طلای سیاه را به سطوح پیش از آغاز تنش‌های نظامی در خاورمیانه بازگرداند.

با آغاز روند بازگشایی تنگه هرمز پس از توافق آتش‌بس میان آمریکا و ایران، بازار جهانی انرژی وارد مرحله‌ای تازه از بازتنظیم شده است؛ مرحله‌ای که به گفته کارشناسان، بازگشت کامل آن به وضعیت عادی نه‌تنها سریع نخواهد بود، بلکه در بخش گاز طبیعی مایع (LNG) پیچیدگی‌های بیشتری نسبت به نفت دارد.

با انتشار خبر توافق میان ایران و آمریکا و اعلام بازگشایی تنگه هرمز، بازارهای جهانی نفت واکنشی فوری نشان دادند؛ به‌طوری‌که قیمت نفت برنت بیش از ۴.۵ درصد و نفت وست‌تگزاس بیش از ۵ درصد کاهش یافت. با این حال، تحلیلگران معتقدند افت قیمت‌ها به معنای پایان بحران نیست و شوک ناشی از اختلال طولانی در یکی از مهم‌ترین شاهراه‌های انرژی جهان، همچنان اثرات خود را بر اقتصاد جهانی حفظ خواهد کرد.

افزایش درگیری‌های نظامی در خلیج فارس، تداوم ابهام در روند مذاکرات میان ایران و آمریکا و نگرانی از اختلال در مسیرهای حیاتی صادرات انرژی، بار دیگر بازار جهانی نفت را صعودی کرد؛ به‌طوری‌که بهای نفت برنت و وست‌تگزاس اینترمدیت در معاملات روز چهارشنبه بیش از یک درصد افزایش یافت.

تحولات ناشی از انسداد تنگه هرمز، تمرکز بازار جهانی نفت را بر امنیت مسیرهای ترانزیت معطوف کرده است. اکنون مسئله دسترسی به کانال‌های انتقال نفت، به عاملی کلیدی تبدیل شده که می‌تواند در مقاطع بحرانی، جایگاه استراتژیک کشورها را در صحنه جهانی از یکدیگر متمایز کند.

نشریه معتبر اکونومیست با انتشار یک گزارش هشداردهنده، سکون فعلی بازار نفت را «آرامش قبل از طوفان» توصیف کرد. به گزارش این نشریه، توقف مذاکرات صلح ایران و آمریکا در کنار بزرگترین شوک عرضه تاریخ، بمب ساعتی را در بازار انرژی فعال کرده که می‌تواند در هفته‌های آینده قیمت نفت را به صورت مهارنشدنی به اوج برساند.