قیمت گاز اروپا با عبور از ۱۱۱ دلار برای هر مگاواتساعت، برای نخستین بار از ۲۰۲۲ رکوردشکن شد؛ جهشی که نتیجه اختلال عرضه در خاورمیانه و کاهش ذخایر پیش از زمستان است.
نفت برنت در سایه تشدید تنشهای خاورمیانه و نگرانی از اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، با عبور از ۱۱۶ دلار در هر بشکه به بالاترین سطح پایانی خود در حدود شش ماه گذشته رسید. کاهش ذخایر نفت خام آمریکا، حملات به زیرساختهای انرژی عربستان سعودی و اختلال در تولید نفت لیبی، نگرانیها درباره کمبود عرضه را تشدید کرد و بازار جهانی نفت را در مسیر صعودی قرار داد.
در فاصله چند روز، محدودیتهای تجاری در مرز ایران با پاکستان و بستهشدن گذرگاه مرزی الشیب در عراق، مسیرهای زمینی مبادلات ایران را در کانون توجه قرار داده است. همزمان، گزارشهایی از فشار آمریکا بر کشورهای منطقه برای محدودکردن تجارت با ایران منتشر شده؛ تحولاتی که میتواند هزینه حملونقل، تأمین کالا و مبادلات انرژی را افزایش دهد. اما آیا با یک هماهنگی سیاسی برای محدودکردن مسیرهای تجاری ایران روبهرو هستیم، یا تصمیمهای امنیتی و اجرایی دو کشور همسایه در این تحولات نقش اصلی دارند؟
مکرون گرانی سوخت و جنگ ایران و آمریکا را دلیل نارضایتیها میداند؛ اما جنبشی که حالا کشور را درگیر کرده، پیش از بحران انرژی و با مطالبات آموزشی آغاز شد.
معافیت بخشی از تحریمهای روسیه چرا نفت را پایین آورد؟
قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه ۱۹ اکتبر پس از اعلام معافیت دونالد ترامپ از بخشی از اقدامات تحریمی و تعرفهای پیشبینیشده در قانون جدید آمریکا درباره روسیه و ایران کاهش یافت.
بازار جهانی نفت هفته گذشته یکی از پرنوسانترین هفتههای خود را پشت سر گذاشت؛ جایی که حملات به زیرساختهای نفتی عربستان، قیمت برنت را دوباره به کانال ۱۰۵ دلار رساند، اما امید به افزایش عرضه و کاهش تنشها میان آمریکا و ایران مانع از تثبیت این جهش شد. در پایان هفته نیز شکاف قیمت برنت و نفت آمریکا به بالاترین سطح چند ماه اخیر رسید و از تغییر جهت معاملهگران در دو سوی بازار حکایت داشت.
بازارهای جهانی در هفته گذشته میان دو نیروی متضاد گرفتار بودند؛ از یک سو تنشهای خاورمیانه و نگرانی از اختلال در عرضه نفت، از قیمت برنت حمایت کرد و از سوی دیگر امید به کاهش تنشها و فشار سیاستهای پولی آمریکا، نفت خام آمریکا و طلا را به مسیر نزولی کشاند. حاصل این کشمکش، رشد محدود برنت در برابر افت محسوس وست تگزاس اینترمدیت و کاهش بیش از دو درصدی طلا بود.
هفته گذشته برای آمریکا با تحولات مهمی در حوزه انرژی، سیاست خارجی و اقتصاد همراه بود؛ از توافق نفتی واشنگتن و کاراکاس و ادعای دونالد ترامپ درباره «بزرگترین قرارداد نفتی تاریخ جهان» گرفته تا رکوردشکنی قیمت گازوئیل، تلاشهای دیپلماتیک برای پایان جنگ اوکراین و اختلافات در اجلاس گروه ۲۰.
وزیر انرژی آمریکا از توافقی خبر داده است که به گفته او میتواند با ورود گسترده سرمایه و شرکتهای خصوصی آمریکایی به صنعت نفت ونزوئلا، تولید نفت خام این کشور را طی سالهای آینده بیش از دو برابر کند؛ توافقی که میتواند معادلات بازار انرژی و جایگاه ونزوئلا در بازار جهانی نفت را تغییر دهد.
معاون رئیسجمهور آمریکا با طرح ادعاهایی درباره برنامه هستهای ایران و تحولات تنگه هرمز، مدعی شد واشنگتن میتواند روزانه بین ۷ تا ۱۵ میلیون بشکه نفت از این منطقه استخراج کند؛ ادعایی که در کنار تهدید به اعمال فشار اقتصادی، بار دیگر نقش تنگه هرمز در معادلات انرژی جهان را به محور اظهارات مقامهای آمریکایی تبدیل کرده است.
دریای جنوبی چین بار دیگر به یکی از کانونهای اصلی رقابت ژئوپلیتیکی جهان تبدیل شده است؛ پهنهای راهبردی که علاوه بر عبور بخش قابلتوجهی از تجارت جهانی، محل تلاقی منافع امنیتی، اقتصادی و نظامی چین، آمریکا و کشورهای منطقه است. همزمان با افزایش حضور قدرتهای فرامنطقهای و تشدید اختلافات ارضی، پکن این تحرکات را تهدیدی مستقیم علیه امنیت ملی و منافع راهبردی خود میداند؛ موضوعی که میتواند بر معادلات امنیتی و اقتصادی آسیا و جهان تأثیر بگذارد.
تنشهای ژئوپلیتیکی دوباره بازار انرژی را ملتهب کرد
بازار جهانی نفت در آغاز معاملات هفته با افزایش قیمت مواجه شد؛ رشدی که در پی تشدید دوباره تنشها میان آمریکا و ایران و افزایش نااطمینانی نسبت به وضعیت امنیتی تنگه هرمز شکل گرفت. معاملهگران اکنون با نگرانی بیشتری تحولات منطقه را دنبال میکنند؛ چراکه هرگونه اختلال در این گذرگاه حیاتی میتواند تعادل عرضه جهانی را برهم بزند.
با انتشار خبر توافق میان ایران و آمریکا و اعلام بازگشایی تنگه هرمز، بازارهای جهانی نفت واکنشی فوری نشان دادند؛ بهطوریکه قیمت نفت برنت بیش از ۴.۵ درصد و نفت وستتگزاس بیش از ۵ درصد کاهش یافت. با این حال، تحلیلگران معتقدند افت قیمتها به معنای پایان بحران نیست و شوک ناشی از اختلال طولانی در یکی از مهمترین شاهراههای انرژی جهان، همچنان اثرات خود را بر اقتصاد جهانی حفظ خواهد کرد.
بازار جهانی نفت هفته گذشته یکی از پرتنشترین دورههای خود در ماههای اخیر را پشت سر گذاشت؛ دورهای که در آن هر تحول سیاسی و نظامی در منطقه، مستقیماً بر روند قیمتها اثر گذاشت. از تشدید تنشهای نظامی میان ایران، آمریکا و اسرائیل گرفته تا گمانهزنیها درباره احتمال توافق میان تهران و واشنگتن، همگی باعث شدند نفت در مسیرهای متضاد حرکت کند و معاملهگران با احتیاط بیشتری وارد بازار شوند.
بازار جهانی نفت در هفته گذشته تحت تاثیر مستقیم تحولات سیاسی و امنیتی خاورمیانه نوسانات قابلتوجهی را تجربه کرد. تشدید تنشها میان ایران، آمریکا، اسرائیل و حزبالله از یک سو و نگرانیها درباره امنیت تنگه هرمز از سوی دیگر، قیمت نفت را در بیشتر روزهای هفته در سطوح بالا نگه داشت. با این حال، انتشار برخی اخبار درباره احتمال کاهش تنشها و تداوم صادرات نفت کشورهای منطقه مانع از جهش بیشتر قیمتها شد.
تشدید تنشهای خاورمیانه قیمتها را به مرز ۱۰۰ دلار نزدیک کرد
افزایش درگیریهای نظامی در خلیج فارس، تداوم ابهام در روند مذاکرات میان ایران و آمریکا و نگرانی از اختلال در مسیرهای حیاتی صادرات انرژی، بار دیگر بازار جهانی نفت را صعودی کرد؛ بهطوریکه بهای نفت برنت و وستتگزاس اینترمدیت در معاملات روز چهارشنبه بیش از یک درصد افزایش یافت.
بزرگترین شوک عرضه تاریخ، بازار نفت را تهدید میکند
نشریه معتبر اکونومیست با انتشار یک گزارش هشداردهنده، سکون فعلی بازار نفت را «آرامش قبل از طوفان» توصیف کرد. به گزارش این نشریه، توقف مذاکرات صلح ایران و آمریکا در کنار بزرگترین شوک عرضه تاریخ، بمب ساعتی را در بازار انرژی فعال کرده که میتواند در هفتههای آینده قیمت نفت را به صورت مهارنشدنی به اوج برساند.
گزارش تازه رویترز از دوگانگی تحلیلها درباره چشمانداز واردات مس آمریکا در سال ۲۰۲۶ حکایت دارد؛ برخی با اشاره به رشد چشمگیر واردات در ماههای نخست سال، از تداوم ورود سنگین این فلز خبر میدهند، اما گروهی دیگر معتقدند انباشت بیسابقه موجودیها و جهش هزینههای لجستیکی ناشی از تنشهای منطقهای، مانع تکرار رکورد تاریخی سال گذشته خواهد شد.
تنشهای منطقهای و دیپلماسی، بازار را به بازی گرفتند
آخرین گزارشهای بازار نفت نشان میدهد که ریسکهای ژئوپلیتیکی در آبهای منطقه، به ویژه خلیج فارس و تنگه هرمز، همچنان موتور محرک اصلی نوسانات قیمتی بودهاند. از توقیف شناورها و تحریمهای آمریکا گرفته تا دیدارهای دیپلماتیک، هر کدام نقشی در بالا و پایین رفتن بهای طلای سیاه ایفا کردند.