نفت

اختلال در عرضه نفت خاورمیانه و توقف جریان نفت ایران به چین، آسیب‌پذیری امنیت انرژی دومین اقتصاد بزرگ جهان را بیش از گذشته آشکار کرده است. پکن در واکنش به این شرایط، ضمن اتکا به ذخایر راهبردی و افزایش همکاری‌های نفتی با روسیه، شرکت‌های بزرگ انرژی خود را به توسعه اکتشاف و افزایش تولید داخلی نفت و گاز فراخوانده است؛ اقدامی که نشان می‌دهد جنگ ایران، سیاست انرژی چین را وارد مرحله تازه‌ای کرده است.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان است؛ آبراهی که اختلال در آن می‌تواند صادرات نفت و فرآورده‌های نفتی کشورهای حاشیه خلیج فارس را محدود کند و هزینه حمل‌ونقل، بیمه و تأمین انرژی را در بازارهای جهانی افزایش دهد

بازارهای جهانی انرژی و فلزات گران‌بها در معاملات روز چهارشنبه تحت تأثیر دو عامل متفاوت قرار گرفتند؛ نگرانی از اختلال در عرضه نفت، همزمان با تشدید تنش‌های خاورمیانه و کاهش ذخایر نفت خام و فرآورده‌های نفتی آمریکا، قیمت نفت را بیش از یک درصد افزایش داد. در مقابل، تداوم نگرانی‌های تورمی و تقویت انتظارات درباره انقباضی‌تر شدن سیاست پولی فدرال رزرو، طلا را برای چهارمین جلسه متوالی در مسیر نزولی قرار داد.

بازار جهانی نفت این روزها نزدیک به بالاترین سطح ۵ ماه اخیر معامله می‌شود. نفت برنت روز دوشنبه ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ تا ۱۱۰٫۷۰ دلار در هر بشکه بالا رفت که بالاترین قیمت از ۲۰ مه ۲۰۲۶ است و با حدود ۱۰۹٫۵۵ دلار تسویه شد. در معاملات سه‌شنبه ۲۰ اکتبر نیز برنت حوالی ۱۱۰ دلار دست‌به‌دست می‌شد.

قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه ۱۹ اکتبر پس از اعلام معافیت دونالد ترامپ از بخشی از اقدامات تحریمی و تعرفه‌ای پیش‌بینی‌شده در قانون جدید آمریکا درباره روسیه و ایران کاهش یافت.

بازارهای جهانی نفت و طلا در هفته منتهی به ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، در دو مسیر متفاوت حرکت کردند؛ تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی و نگرانی از اختلال در عرضه انرژی، قیمت نفت برنت را نزدیک به ۱۱۰ دلار در هر بشکه رساند، اما نگرانی از بازگشت فشارهای تورمی و احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا، مانع رشد هفتگی طلا شد. در حالی که نفت برنت طی یک هفته نزدیک به پنج درصد افزایش قیمت را تجربه کرد، قراردادهای آتی طلا با افت ۰.۷ درصدی به کار خود پایان دادند.

بازار جهانی نفت در هفته گذشته تحت تاثیر تحولات ژئوپلیتیک، اختلال در عرضه و نگرانی از توقف تولید آمریکا، روزهای پرنوسانی را پشت سر گذاشت.

معاون سازمان حفاظت محیط‌زیست با انتقاد از نحوه توسعه مناطق نفت‌خیز خوزستان گفت سیاست‌های وزارت نفت در این مناطق نیازمند بازنگری است؛ چراکه به گفته او، با وجود عبور هزاران کیلومتر خط لوله و ایجاد ظرفیت‌های عظیم نفتی، بخش‌هایی از جوامع محلی همچنان از حداقل زیرساخت‌های توسعه‌ای برخوردارند.

بازار جهانی نفت هفته گذشته در کشاکش دو نیروی متضاد قرار داشت؛ از یک سو، ریسک‌های ژئوپلیتیکی و اختلال در جریان انرژی خاورمیانه قیمت‌ها را به بالای ۱۰۷ دلار رساند و از سوی دیگر، بهبود نسبی صادرات نفت خام و احتمال آزادسازی ذخایر گازوئیل اروپا، مسیر قیمت‌ها را تغییر داد. در این میان، تصمیم چین برای توقف صادرات فرآورده‌های نفتی و نگرانی از کاهش ظرفیت پالایش، نشان داد که معادلات بازار نفت دیگر تنها با میزان عرضه نفت خام تعیین نمی‌شود.

بازارهای جهانی در هفته گذشته میان دو نیروی متضاد گرفتار بودند؛ از یک سو تنش‌های خاورمیانه و نگرانی از اختلال در عرضه نفت، از قیمت برنت حمایت کرد و از سوی دیگر امید به کاهش تنش‌ها و فشار سیاست‌های پولی آمریکا، نفت خام آمریکا و طلا را به مسیر نزولی کشاند. حاصل این کشمکش، رشد محدود برنت در برابر افت محسوس وست تگزاس اینترمدیت و کاهش بیش از دو درصدی طلا بود.

کاهش ریسک اختلال در عرضه نفت خاورمیانه و افزایش امیدها به تداوم جریان صادرات، قیمت نفت را برای ششمین جلسه متوالی پایین آورد و برنت را به زیر ۱۰۰ دلار رساند. همزمان، تقویت دلار و نگرانی از ماندگاری نرخ‌های بهره بالا، طلا را نیز تحت فشار قرار داد.

بازار جهانی نفت در هفته گذشته ابتدا با شوک حمله به زیرساخت‌های انرژی عربستان تا مرز ۱۰۸ دلار پیش رفت، اما با انتشار خبرهایی از احیای بخشی از ظرفیت خط لوله شرق به غرب و استفاده ریاض از مسیرهای جایگزین، بخشی از ریسک عرضه تخلیه شد؛ با این حال، ادامه اختلال در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز قیمت نفت را همچنان بالای ۱۰۰ دلار نگه داشت.

بازار جهانی نفت هفته گذشته یکی از پرالتهاب‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشت؛ برنت در میانه هفته از ۱۰۵ دلار عبور کرد و نفت خام آمریکا نیز برای نخستین بار در این دوره به بالای ۱۰۰ دلار رسید. در پایان هفته، توقف موقت خط لوله شرق به غرب عربستان و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت باب‌المندب، زنگ خطر تازه‌ای برای بازار انرژی به صدا درآورد.

اختلال در عبور نفت از تنگه هرمز، صادرکنندگان خاورمیانه را به توسعه مسیرهای جایگزین و واردکنندگان بزرگ انرژی را به جست‌وجوی منابع جدید واداشته است؛ روندی که در صورت تداوم جنگ می‌تواند به یک تغییر ساختاری در بازار جهانی نفت منجر شود؛ تغییری که امنیت مسیرهای انرژی را افزایش می‌دهد، اما هزینه انتقال نفت و در نهایت قیمت انرژی را بالا خواهد برد.

بازده اوراق دولتی در اقتصادهای بزرگ جهان همزمان با جهش قیمت نفت، تشدید نگرانی‌های تورمی و افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی به بالاترین سطوح چند سال اخیر رسید؛ شرایطی که می‌تواند هزینه تأمین مالی دولت‌ها و شرکت‌ها را برای مدت طولانی بالا نگه دارد.

پرونده بازگشت ارز حاصل از صادرات نفت و نقش تراستی‌ها وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ در حالی که رئیس سازمان بازرسی کل کشور از سوءاستفاده حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار توسط برخی کارگزاران مالی خبر داده، مجیدرضا حریری، رئیس اتاق مشترک ایران و چین، می‌گوید رقم واقعی ارز بازنگشته از محل فروش نفت می‌تواند به حدود پنج میلیارد دلار برسد؛ رقمی که بخشی از آن مربوط به تراستی‌هایی است که از کشور خارج شده‌اند و بخشی دیگر در پرونده افراد بازداشت‌شده قرار دارد.

چگونه پکن در جنگ ایران و آمریکا سقف قیمت نفت را پایین آورد و دست ایران را در بازار بست؟

اقتصاد جهان در حالی به سمت انرژی‌های پاک حرکت می‌کند که هنوز بخش بزرگی از حمل‌ونقل، صنایع سنگین و پتروشیمی به نفت و گاز وابسته است. در چنین شرایطی، اختلال طولانی‌مدت در تولید و صادرات نفت خلیج فارس یا بسته‌شدن مسیرهایی مانند تنگه هرمز می‌تواند بازار انرژی را با یکی از بزرگ‌ترین شوک‌های عرضه در دهه‌های اخیر مواجه کند؛ شوکی که افزایش قیمت نفت، تورم، اختلال در تجارت جهانی و حتی تغییر دوباره ترکیب انرژی کشورها را به دنبال خواهد داشت.

بازار جهانی نفت هفته گذشته میان دو نیروی متضاد گرفتار بود؛ از یک سو سیگنال‌های دیپلماتیک و امید به کاهش تنش‌ها، قیمت‌ها را به سمت پایین کشید و از سوی دیگر، تداوم ابهام درباره تنگه هرمز، اختلال در مسیرهای کشتیرانی و نگرانی از کاهش عرضه، بار دیگر خریداران را به بازار بازگرداند. در نهایت، نفت هفته‌ای پرنوسان را پشت سر گذاشت؛ بازاری که نشان داد حتی کوچک‌ترین تغییر در چشم‌انداز سیاسی منطقه می‌تواند مسیر قیمت‌ها را تغییر دهد.