فروش نفت

اقتصاد جهان در حالی به سمت انرژی‌های پاک حرکت می‌کند که هنوز بخش بزرگی از حمل‌ونقل، صنایع سنگین و پتروشیمی به نفت و گاز وابسته است. در چنین شرایطی، اختلال طولانی‌مدت در تولید و صادرات نفت خلیج فارس یا بسته‌شدن مسیرهایی مانند تنگه هرمز می‌تواند بازار انرژی را با یکی از بزرگ‌ترین شوک‌های عرضه در دهه‌های اخیر مواجه کند؛ شوکی که افزایش قیمت نفت، تورم، اختلال در تجارت جهانی و حتی تغییر دوباره ترکیب انرژی کشورها را به دنبال خواهد داشت.

بازار جهانی نفت در حال تجربه یک تغییر ساختاری است؛ تغییری که در آن دیگر تنها ظرفیت مازاد تولید عربستان سعودی تعیین‌کننده مسیر قیمت‌ها نیست. انباشت گسترده ذخایر نفتی چین و استفاده هدفمند از آنها در زمان بحران، نشان داده است که مدیریت تقاضا از طریق ذخایر می‌تواند به همان اندازه مدیریت عرضه بر بازار اثرگذار باشد و موازنه سنتی قدرت در بازار نفت را دگرگون کند.

دریای جنوبی چین بار دیگر به یکی از کانون‌های اصلی رقابت ژئوپلیتیکی جهان تبدیل شده است؛ پهنه‌ای راهبردی که علاوه بر عبور بخش قابل‌توجهی از تجارت جهانی، محل تلاقی منافع امنیتی، اقتصادی و نظامی چین، آمریکا و کشورهای منطقه است. همزمان با افزایش حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای و تشدید اختلافات ارضی، پکن این تحرکات را تهدیدی مستقیم علیه امنیت ملی و منافع راهبردی خود می‌داند؛ موضوعی که می‌تواند بر معادلات امنیتی و اقتصادی آسیا و جهان تأثیر بگذارد.

بازار جهانی نفت در هفته گذشته بیش از هر چیز از تحولات ژئوپلیتیکی تاثیر پذیرفت. در حالی که افزایش تولید اوپک‌پلاس و رشد عرضه جهانی در ابتدای هفته فشار نزولی بر قیمت‌ها وارد کرده بود، تشدید تنش‌ها در خلیج فارس و نگرانی از اختلال در عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، مسیر بازار را تغییر داد و موجب شد نفت برنت و وست‌تگزاس اینترمدیت در پایان هفته رشد قابل توجهی را به ثبت برسانند.

بازار جهانی نفت در آغاز معاملات هفته با افزایش قیمت مواجه شد؛ رشدی که در پی تشدید دوباره تنش‌ها میان آمریکا و ایران و افزایش نااطمینانی نسبت به وضعیت امنیتی تنگه هرمز شکل گرفت. معامله‌گران اکنون با نگرانی بیشتری تحولات منطقه را دنبال می‌کنند؛ چراکه هرگونه اختلال در این گذرگاه حیاتی می‌تواند تعادل عرضه جهانی را برهم بزند.

با آغاز روند بازگشایی تنگه هرمز پس از توافق آتش‌بس میان آمریکا و ایران، بازار جهانی انرژی وارد مرحله‌ای تازه از بازتنظیم شده است؛ مرحله‌ای که به گفته کارشناسان، بازگشت کامل آن به وضعیت عادی نه‌تنها سریع نخواهد بود، بلکه در بخش گاز طبیعی مایع (LNG) پیچیدگی‌های بیشتری نسبت به نفت دارد.

بلومبرگ به نقل از جی‌پی مورگان گزارش داد که ذخایر نفتی جهان با شتابی کم‌سابقه در حال کاهش است و در صورت تداوم اختلالات عرضه در خلیج فارس، بازار انرژی ممکن است تا ماه‌های آینده به پایین‌ترین سطح عملیاتی ذخایر خود برسد؛ وضعیتی که می‌تواند زمینه‌ساز جهش قیمت نفت و تشدید فشارهای تورمی در اقتصاد جهانی شود.

افزایش درگیری‌های نظامی در خلیج فارس، تداوم ابهام در روند مذاکرات میان ایران و آمریکا و نگرانی از اختلال در مسیرهای حیاتی صادرات انرژی، بار دیگر بازار جهانی نفت را صعودی کرد؛ به‌طوری‌که بهای نفت برنت و وست‌تگزاس اینترمدیت در معاملات روز چهارشنبه بیش از یک درصد افزایش یافت.

مدیرعامل اسبق شرکت بهینه سازی مصرف سوخت از امکان رفع بحران ناترازی بنزین در یک بازه زمانی 5 ساله خبر داد.

رویترز در گزارشی خروج ناگهانی امارات از اوپک را ضربه‌ای سنگین به سیاست‌های نفتی عربستان دانست. این تصمیم که با هدف افزایش تولید نفت امارات اتخاذ شده، به عنوان تهدیدی برای جایگاه رهبری عربستان در اوپک‌پلاس در دوران بحران‌های تاریخی انرژی مطرح شده است.

آخرین گزارش‌های بازار نفت نشان می‌دهد که ریسک‌های ژئوپلیتیکی در آب‌های منطقه، به ویژه خلیج فارس و تنگه هرمز، همچنان موتور محرک اصلی نوسانات قیمتی بوده‌اند. از توقیف شناورها و تحریم‌های آمریکا گرفته تا دیدارهای دیپلماتیک، هر کدام نقشی در بالا و پایین رفتن بهای طلای سیاه ایفا کردند.

برآوردها نشان می‌دهد حجم یارانه پنهان انرژی در سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۱۱ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی سنگین که حاصل فاصله عمیق میان قیمت داخلی حامل‌های انرژی و نرخ‌های مرجع جهانی است. این شکاف قیمتی که سال‌ها تداوم یافته، اکنون به یکی از پرهزینه‌ترین تعهدات مالی دولت تبدیل شده و پایداری بودجه، عدالت توزیعی و تعادل در بخش انرژی را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.

همزمان با تشدید رقابت میان تهران و مسکو برای حفظ سهم بازار در چین، گزارش تازه مؤسسه تحلیلی Kpler نشان می‌دهد نفت ایران با تخفیفی حدود ۱۰.۵ دلار پایین‌تر از شاخص Brent crude به فروش می‌رسد؛ رقمی که بیانگر فشار مضاعف بر درآمدهای نفتی کشور است.

مدیرکل پیشین امور خزر و آسیای میانه وزارت نفت با طرح ادعاهایی درباره فعالیت «تراستی‌های نفتی» اعلام کرد رقم ارزی که به کشور بازنگشته، بیش از ۱۱ میلیارد دلار برآورد می‌شود. به گفته او، شکل‌گیری ساختارهای غیرشفاف، ورود نهادهای غیرمتخصص و تضعیف بدنه کارشناسی صنعت نفت، زمینه بروز فساد ساختاری و شکل‌گیری شبکه‌های واسطه‌ای در فروش نفت را فراهم کرده است.

با وجود آنکه فلرسوزی دست‌کم سه دهه است به‌عنوان یکی از چالش‌های جدی صنعت انرژی ایران شناخته می‌شود، همچنان روزانه ده‌ها میلیون مترمکعب گاز همراه در مشعل‌ها می‌سوزد. کارشناسان می‌گویند نه کمبود فناوری، بلکه اختلاف بر سر قیمت‌گذاری گازی که در حال سوختن است و نگاه دولت به ماهیت «انفال» بودن آن، مهم‌ترین مانع جمع‌آوری فلرها بوده است.

با وجود تحریم‌های شدید غرب علیه بخش انرژی روسیه، کارخانه گاز مایع Arctic LNG 2 در سیبری همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد. شرکت روسی نواتک با اتکا به سرمایه‌گذاری و همکاری شرکت‌های چینی توانسته است روند تولید را حفظ کند و حتی رکوردهای جدیدی در مایع‌سازی گاز به ثبت برساند.

در حالی که بازارهای جهانی خود را برای جهش احتمالی قیمت جهش نفت به دنبال افزایش تنش‌ها با ورود آمریکا به جنگ آماده می‌کنند؛ برخی کارشناسان معتقدند که بسته شدن تنگه هرمز می‌تواند قیمت نفت را تا 100 دلار در هر بشکه برساند.

بحث کاهش صادرات نفت ایران که در روزهای اخیر مورد توجه رسانه‌ها بود، از سوی مدیرعامل شرکت نفت تکذیب شد. اما موسسه کپلر که مسئول ردگیری نفتکش‌هاست، این موضوع را با داده‌های به‌دست‌آمده از طریق نفتکش‌های ایران تایید کرده است.

طبق گزارش بلومبرگ، روزانه حدود یک میلیون بشکه نفت ایران به دور از آمار رسمی به چین صادر می‌شود. در 9 ماه نخست سال 2024، حدود 350 میلیون بشکه نفت در شبه‌جزیره مالزی کشتی به کشتی شده که ارزشی بالغ بر 20 میلیارد دلار دارد.

برخلاف گفته مسوولان که مهم نیست چه کسی رییس جمهور آمریکا باشد عوارض انتخاب ترامپ هنوز پایش به کاخ سفید نرسیده گریبان نفت ایران را گرفت ،انتخاب دونالد ترامپ و مواجهه دوباره ایران با افزایش تحریم‌ها، موضوع کاهش مشتریان نفتی نیز دوباره بر سر زبان‌ها افتاده است. در تازه‌ترین اقدام، یکی از پالایشگاه‌های مستقل چینی، نفت آفریقا را جایگزین نفت ایران کرده است.