توسعه اکتشافات معدنی

بررسی آمارهای تولید زنجیره ارزش فلزات اساسی نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۳، تولید بیشتر محصولات معدنی و فلزی نسبت به سال قبلش افزایش یافته است که در این میان طلا با رشد ۳۶ درصدی بیشترین افزایش تولید را به ثبت رسانده است.

استاندار کرمان از تصویب مصوبه‌ای در شورای معادن استان برای الزام شرکت‌های بزرگ به تعیین تکلیف سریع پهنه‌های معدنی خبر داد و گفت: پیگیری جدی برای فعال‌سازی محدوده‌های بلاتکلیف، به‌ویژه پهنه‌های در اختیار شرکت‌های بزرگ از جمله شرکت ملی مس، در دستور کار قرار گرفته است.

در پی افزایش مطالبات مردمی نسبت به ایمنی محورهای مواصلاتی بافق، فرماندار این شهرستان از تخصیص اعتبار ۵۰۰ میلیارد تومانی برای بازسازی محور حیاتی «یزد-بافق-بهاباد» خبر داد و تأکید کرد که با بهره‌گیری از ظرفیت مسئولیت‌های اجتماعی، معادن مکلف به مشارکت مستقیم در ترمیم زیرساخت‌هایی هستند که به دلیل تردد ماشین‌آلات سنگین دچار خسارت شده‌اند.
مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان یزد با اشاره به تغییر ماهیت جاده‌های روستایی این منطقه تحت تأثیر تردد سنگین ماشین‌آلات معدنی، از افتتاح ۶ کیلومتر از طرح دو بانده‌سازی محور «بافق-کوشک-بهاباد» همزمان با هفته دولت خبر داد و بر برخورد جدی با اضافه تناژ خودروهای سنگین در آینده‌ای نزدیک تأکید کرد.
فرماندار خدابنده با تأکید بر حمایت از تولید و رفع موانع فعالیت معادن، گفت: توسعه بخش معدن زمانی پایدار خواهد بود که در کنار رونق اقتصادی، حقوق مردم، الزامات زیست‌محیطی، ایمنی حمل‌ونقل و مسئولیت‌های اجتماعی بهره‌برداران نیز به‌طور کامل رعایت شود.

قیمت جهانی زغال‌سنگ کک‌شو در نیمه نخست جولای تحت تأثیر کاهش تقاضا از سوی چین و هند، بهبود عرضه در استرالیا و احتیاط خریداران هندی روندی نزولی را تجربه کرد؛ در حالی که فعالان بازار همچنان چشم‌انتظار بهبود تقاضا و تحولات سیاستی هستند.
رئیس فراکسیون صنعت، معدن، ایمنی و استاندارد مجلس، به تکلیف وزارت صمت و سازمان‌های توسعه‌ای در قانون برای رشد ۱۳ درصدی معادن اشاره کرد و گفت: اجرای قانون می‌تواند در میزان درآمدهایی که برای دولت در حوزه معادن ایجاد می‌کند اثرگذار باشد.

سال‌ها توسعه صنعت فولاد ایران با افزایش ظرفیت تولید سنجیده می‌شد، اما امروزه نشانه‌های روشنی وجود دارد که ادامه این مسیر بدون تقویت بخش معدن، به‌ویژه در بحث اکتشاف، دیگر امکان‌پذیر نیست. اگر در گذشته دغدغه اصلی افزایش تولید فولاد بود، اکنون حفظ پایداری زنجیره تأمین مواد اولیه به مهم‌ترین چالش این صنعت تبدیل شده است.
شرکت فولادسازی سورستال (Severstal) روسیه به دلیل افت شدید تقاضای فولاد، برنامه سرمایه‌گذاری خود برای سال ۲۰۲۷ را ۲۴ درصد کاهش می‌دهد و آن را به حدود ۸۵ میلیارد روبل (معادل ۱.۱ میلیارد دلار) می‌رساند.
بررسی جدیدترین آمار رسمی استخراج زغال‌سنگ در کشور نشان می‌دهد مجموع تولید این ماده معدنی در کشور به سه میلیون و ۵۹۶ هزار و ۷۶۶ تن رسیده که بخش عمده آن تنها در پنج استان متمرکز است. در این میان، خراسان جنوبی، کرمان، مازندران، سمنان و گلستان بیشترین سهم را از تولید زغال‌سنگ کشور به خود اختصاص داده‌اند، در حالی که در ۲۲ استان هیچ‌گونه استخراج زغال‌سنگ ثبت نشده است.

کاهش مستمر سرمایه‌گذاری در اکتشاف و توسعه معادن، همزمان با رشد سریع هزینه‌های تولید در معادن، شرایطی را رقم زده که تحقق سیاست «معدن به جای نفت» و اهداف برنامه هفتم توسعه را بیش از گذشته به افزایش سرمایه‌گذاری و اصلاح سیاست‌های حمایتی گره‌زده است.

سید عابدین موسوی کارشناس ارشد حقوق خصوصی و پژوهشگر حوزه حقوق معادن؛

برنامه هفتم توسعه وحکمرانی معدن ؛ از ظرفیت‌های قانونی تا چالش‌های اجرایی

سید عابدین موسوی، کارشناس ارشد حقوق خصوصی و پژوهشگر حوزه حقوق معادن، در مقاله‌ای با عنوان «حکمرانی معدن در برنامه هفتم توسعه» به بررسی الزامات و چالش‌های حکمرانی در بخش معدن پرداخته است.