نفت و گاز و پتروشیمی

با افت ۲۰ درصدی قیمت نفت در سال گذشته و چشم‌انداز مازاد عرضه در ۲۰۲۶، غول‌های نفتی جهان زیر ذره‌بین سهامداران قرار گرفته‌اند. اکنون پرسش اصلی این است: آیا شرکت‌های بزرگ نفتی باید همچنان سود نقدی توزیع کنند یا با تقویت ذخایر و توسعه پروژه‌های جدید، خود را برای دوره‌ای طولانی‌تر از وابستگی جهان به سوخت‌های فسیلی آماده سازند؟

بازارهای مالی آسیا در حالی معاملات روز سه‌شنبه ۲۸ بهمن را با نوسان محدود و حجم پایین پشت سر گذاشتند که تعطیلات سال نوی قمری در بخش عمده‌ای از منطقه جریان دادوستد را کاهش داد. همزمان، آغاز دور تازه مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در ژنو موجب افزایش بهای نفت و تشدید حساسیت سرمایه‌گذاران جهانی نسبت به تحولات ژئوپلیتیکی شد.

مدیرعامل اسبق شرکت بازرگانی نفت ایران (نیکو) با طرح ادعاهایی تازه درباره سرنوشت میلیاردها دلار درآمد نفتی، از تغییر سازوکار بازگشت ارز در سال‌های اخیر، حذف تراستی‌های وابسته به وزارت نفت و شکل‌گیری شبکه‌ای از واسطه‌های بانکی سخن گفت که به گفته او، بخشی از منابع ارزی کشور را بازنگردانده‌اند؛ موضوعی که به گفته وی با هشدارهای مکرر همراه بوده اما به نتیجه نرسیده است.

در میانه تشدید جنگ تعرفه‌ای میان دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ، این پرسش جدی‌تر شده است که آیا پکن در یک معامله بزرگ با واشنگتن، از تجارت انرژی با تهران عقب‌نشینی خواهد کرد؟ بررسی داده‌های تجاری و ملاحظات ژئوپولیتیک نشان می‌دهد نفت ایران برای چین تنها یک «عدد» در تراز تجاری نیست، بلکه بخشی از معادله امنیت انرژی و رقابت راهبردی با آمریکاست.

با وجود آنکه فلرسوزی دست‌کم سه دهه است به‌عنوان یکی از چالش‌های جدی صنعت انرژی ایران شناخته می‌شود، همچنان روزانه ده‌ها میلیون مترمکعب گاز همراه در مشعل‌ها می‌سوزد. کارشناسان می‌گویند نه کمبود فناوری، بلکه اختلاف بر سر قیمت‌گذاری گازی که در حال سوختن است و نگاه دولت به ماهیت «انفال» بودن آن، مهم‌ترین مانع جمع‌آوری فلرها بوده است.

دولت چهاردهم کار خود را در شرایطی آغاز کرد که صنعت نفت ایران زیر فشار هم‌زمان تحریم‌های هدفمند، ناترازی انرژی و فرسودگی زیرساخت‌ها قرار داشت؛ اما به‌جای تکرار مسیرهای گذشته، تلاش کرد با بازتعریف نقش نفت و گاز، این منابع را از یک ابزار درآمدی کوتاه‌مدت به اهرمی راهبردی برای امنیت انرژی و آینده اقتصاد ملی تبدیل کند.

معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان صندوق معاونت علمی و فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری با اشاره به موضوع ناترازی انرژی در کشور، گفت: به نقطه‌ای رسیدیم که هر صنعتی که وابستگی‌اش به شبکه برق ملی کشور بیشتر باشد، بیشتر متضرر خواهد شد و تقریباً همه صنایع این وابستگی را دارند.

نائب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران با تأکید بر اینکه تصمیم‌گیری درباره تخصیص گاز در کشور به‌صورت منطقه‌ای انجام می‌شود، می‌گوید پس از نیروگاه‌ها، صنایع بزرگ به‌ویژه فولاد و سپس صنایع کوچک در اولویت محدودیت گاز قرار دارند؛ موضوعی که ریشه اصلی آن را باید در سهم بالای مصرف خانگی از گاز کشور جست‌وجو کرد.

در حالی که این روزها آینده ونزوئلا پس از حمله و بازداشت نیکلاس مادورو توسط ایالات متحده در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، تحلیل دقیق‌تر از آنچه در پس‌زمینه این تحولات جریان دارد ضروری به نظر می‌رسد. آیا آنچه که اتفاق افتاده، تنها یک درگیری سیاسی است یا بازی‌های ژئوپولیتیکی پیچیده‌تر در این بحران نهفته است؟ در این مقاله به بررسی ریشه‌های بحران، نقش نفت و سیاست‌های داخلی ونزوئلا خواهیم پرداخت.

صادرات نفت ایران برخلاف فشار تحریم‌ها ادامه یافته و حتی به سطوح قابل‌توجهی رسیده، اما مسئله اصلی نه فروش نفت، بلکه مسیر پرهزینه و پرریسک بازگشت ارز آن است. در غیاب کانال‌های رسمی بانکی، سازوکاری غیرشفاف و شبکه‌محور موسوم به «اقتصاد تراستی» به ستون پنهان تجارت نفت ایران تبدیل شده؛ مدلی که بقای صادرات را تضمین کرده، اما همزمان هزینه‌های سنگینی به اقتصاد تحمیل می‌کند.

معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری با تأکید بر نقش راهبردی پژوهشگاه صنعت نفت گفت: این مجموعه باید به محور اصلی فعالیت‌های فناورانه صنعت نفت تبدیل شود و با جلب اعتماد بخش‌های دولتی و خصوصی، پاسخگوی نیازهای فناورانه کشور باشد.

جزیره کیش میزبان رویدادی مهم در صنعت نفت و گاز کشور شد. نمایشگاه بین‌المللی پتروشیمی و صنایع وابسته کیش با نام «ایران پتروکم» از ۱۶ تا ۱۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ در مرکز نمایشگاه‌های بین‌المللی این جزیره برگزار می‌شود.

همایش پتروفن ۱۴۰۴ امروز (سه‌شنبه، ۱۸ آذر) جوایز نوآوری را به شرکت‌های پیشتاز فناوری و نوآوری در صنعت پتروشیمی اهدا کرد و در این دوره برای اولین‌بار نشان عالی پتروفن به شرکت پتروشیمی نوری، غلامرضا جمشیدی اهدا شد.

مدیرعامل گروه صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس با بیان اینکه بیان اینکه امروز مفتخرم که پتروفن دیگر یک رویداد درون‌سازمانی نیست و تبدیل به یک رویداد ملی است، تأکید کرد: اگر تعمیق تحول دیجیتال در صنعت پتروشیمی محقق نشود این صنعت محکوم به فنا می‌شود.

در حرکتی هماهنگ برای رفع چالش‌های فنی و دستیابی به فناوری‌های پیشرفته، پنل تخصصی تجهیزات ثابت و دوار با حضور بازیگران اصلی صنعت و نوآوری کشور برگزار شد.

در راستای پیوند صنعت پتروشیمی با زیست‌بوم نوآوری کشور، پنل تخصصی دانش فنی روز دوشنبه ۱۶ آذرماه ۱۴۰۴ از ساعت ۱۴ تا ۱۶ در سالن گلشن پژوهشکده نفت برگزار شد.

چهارمین همایش پتروفن امروز با حضور معاون وزیر نفت و مدیران بسیاری از شرکت‌های پتروشیمی کشور در سالن همایش‌های پژوهشگاه صنعت برگزار شد.

کتب تخصصی تدوین‌شده توسط همکاران گروه صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس در سال ۱۴۰۴- ۱۴۰۳ در آیین افتتاحیه چهارمین همایش پتروفن رونمایی شد.