نفت و گاز و پتروشیمی

بازار جهانی نفت هفته گذشته یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های خود در ماه‌های اخیر را پشت سر گذاشت؛ دوره‌ای که در آن هر تحول سیاسی و نظامی در منطقه، مستقیماً بر روند قیمت‌ها اثر گذاشت. از تشدید تنش‌های نظامی میان ایران، آمریکا و اسرائیل گرفته تا گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال توافق میان تهران و واشنگتن، همگی باعث شدند نفت در مسیرهای متضاد حرکت کند و معامله‌گران با احتیاط بیشتری وارد بازار شوند.

بلومبرگ به نقل از جی‌پی مورگان گزارش داد که ذخایر نفتی جهان با شتابی کم‌سابقه در حال کاهش است و در صورت تداوم اختلالات عرضه در خلیج فارس، بازار انرژی ممکن است تا ماه‌های آینده به پایین‌ترین سطح عملیاتی ذخایر خود برسد؛ وضعیتی که می‌تواند زمینه‌ساز جهش قیمت نفت و تشدید فشارهای تورمی در اقتصاد جهانی شود.

اختلال طولانی‌مدت در تنگه هرمز و کاهش شدید صادرات فرآورده‌های نفتی خاورمیانه، بازار جهانی سوخت جت را با چالش جدی مواجه کرده است. اروپا که بخش عمده نیاز خود را از این منطقه تامین می‌کرد، اکنون با افت ذخایر و کمبود عرضه روبه‌رو شده و برای جبران این وضعیت به واردات بیشتر از آمریکا و کشورهای غرب آفریقا روی آورده است.

مدیرعامل اسبق شرکت بهینه سازی مصرف سوخت از امکان رفع بحران ناترازی بنزین در یک بازه زمانی 5 ساله خبر داد.

تحولات ناشی از انسداد تنگه هرمز، تمرکز بازار جهانی نفت را بر امنیت مسیرهای ترانزیت معطوف کرده است. اکنون مسئله دسترسی به کانال‌های انتقال نفت، به عاملی کلیدی تبدیل شده که می‌تواند در مقاطع بحرانی، جایگاه استراتژیک کشورها را در صحنه جهانی از یکدیگر متمایز کند.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس از پیگیری جدی برای بازگشت ۱۸ میلیارد دلار ارز صادراتی خبر داد. این اقدام با هدف جبران خسارت‌های وارده به صنعت پتروشیمی و تأمین بودجه لازم برای توسعه صنایع پایین‌دستی در دستور کار قرار گرفته است.

قرارداد همکاری شرکت‌های پتروشیمی بوعلی سینا و نیتل پارس باهدف ساخت کاتالیست HR-506 به‌منظور تصفیه هیدروژنی برش میانی نفتا برای حذف گوگرد و فلزات سنگین امضا شد.

گردش مالی صنعت پتروشیمی جهانی با رشدی بسیار بزرگ اینک از پنج تریلیون دلار فراتر رفته و تا پایان دهه 1930 به هفت میلیارد دلار خواهد رسید. از تأسیس اولین کارخانه پتروشیمی ایران (تولید اوره) در شیراز در دهه 1340 که در قالب ایجاد زنجیره نهاده‌های کشاورزی نوین در برنامه چهارم عمرانی شکل گرفت تا امروز حدود شش دهه گذشته است. با گذشت نیم‌قرن از تأسیس کارخانه‌های اولیه همچون پتروشیمی آبادان، فناوری قدیمی و فرسودگی ماشین‌آلات آنها را به مرز ناباب‌بودن اقتصادی و مالی و پایان خط رسانده است.

رئیس‌جمهوری در تداوم بازدید و نظارت ستادی، عملکرد دستگاه‌های کلیدی در حوزه‌های انرژی، تأمین منابع، خدمات زیربنایی و امنیت غذایی را ارزیابی و با صدور دستورات لازم، بر تقویت تاب‌آوری ملی و پایداری خدمات عمومی تأکید کرد.

صنایع مهم و زیر ساختی کشور از جمله صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد و ... به دلیل ماهیت حیاتی و صنعتی خود، همچنین استفاده از تجهیزات پیشرفته استخراج و تولید از اهمیت خاصی برخوردار هستند. یکی از مهمترین جنبه ها در صنایع مختلف به ویژه صنایع زیر ساختی، ایجاد محیطی ایمن برای کارکنان و نگهداری صحیح از تجهیزات صنعتی حساس و افزایش بهره وری است. با گذشت زمان و پیشرفت علم و تجهیزات، راهکارها و تجهیزات نظافت صنعتی به عنوان راه حلی برای مقابله با مشکلات صنایع ارائه شد که در ادامه به توضیح بیشتر در مورد آن خواهیم پرداخت.

هم‌زمان با اختلال در تردد دریایی تنگه هرمز، نشانه‌هایی از تغییر واحد پولی معاملات انرژی در این شاهراه حیاتی پس از 56 سال گزارش شده است؛ تحولی که برخی منابع آن را ضربه‌ای کم‌سابقه به سازوکار سنتی پترودلار توصیف می‌کنند.

خبرگزاری بلومبرگ از افزایش هزینه های خرید و حمل و نقل گاز طبیعی در جهان پس از توقف تولید گاز طبیعی در قطر خبر داد.

مصطفی نخعی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، با انتقاد از پیشنهاد تخصیص نفت به واردکنندگان نهاده‌های دامی، این طرح را غیرتخصصی و پرریسک دانست و تاکید کرد فروش نفت باید صرفاً از مسیر وزارت نفت و توسط تریدرهای حرفه‌ای انجام شود؛ در غیر این صورت، هم قیمت نفت ایران آسیب می‌بیند و هم امنیت غذایی کشور.

همزمان با تشدید رقابت میان تهران و مسکو برای حفظ سهم بازار در چین، گزارش تازه مؤسسه تحلیلی Kpler نشان می‌دهد نفت ایران با تخفیفی حدود ۱۰.۵ دلار پایین‌تر از شاخص Brent crude به فروش می‌رسد؛ رقمی که بیانگر فشار مضاعف بر درآمدهای نفتی کشور است.

بازار جهانی نفت در هفته گذشته تحت تأثیر هم‌زمان افزایش تنش‌های سیاسی و نظامی میان ایران و آمریکا، نگرانی‌ها درباره امنیت عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، نوسانات مذاکرات دیپلماتیک و گمانه‌زنی‌ها درباره سیاست تولید ائتلاف اوپک‌پلاس، روندی صعودی را ثبت کرد. هرچند معاملات در ابتدای هفته با احتیاط دنبال شد، اما در نیمه دوم هفته، رشد ریسک‌های ژئوپلیتیکی و کاهش ذخایر نفت خام آمریکا موجب جهش محسوس قیمت‌ها شد و شاخص‌های اصلی نفت بیش از پنج درصد افزایش هفتگی را تجربه کردند.

با افت ۲۰ درصدی قیمت نفت در سال گذشته و چشم‌انداز مازاد عرضه در ۲۰۲۶، غول‌های نفتی جهان زیر ذره‌بین سهامداران قرار گرفته‌اند. اکنون پرسش اصلی این است: آیا شرکت‌های بزرگ نفتی باید همچنان سود نقدی توزیع کنند یا با تقویت ذخایر و توسعه پروژه‌های جدید، خود را برای دوره‌ای طولانی‌تر از وابستگی جهان به سوخت‌های فسیلی آماده سازند؟

بازارهای مالی آسیا در حالی معاملات روز سه‌شنبه ۲۸ بهمن را با نوسان محدود و حجم پایین پشت سر گذاشتند که تعطیلات سال نوی قمری در بخش عمده‌ای از منطقه جریان دادوستد را کاهش داد. همزمان، آغاز دور تازه مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در ژنو موجب افزایش بهای نفت و تشدید حساسیت سرمایه‌گذاران جهانی نسبت به تحولات ژئوپلیتیکی شد.

مدیرعامل اسبق شرکت بازرگانی نفت ایران (نیکو) با طرح ادعاهایی تازه درباره سرنوشت میلیاردها دلار درآمد نفتی، از تغییر سازوکار بازگشت ارز در سال‌های اخیر، حذف تراستی‌های وابسته به وزارت نفت و شکل‌گیری شبکه‌ای از واسطه‌های بانکی سخن گفت که به گفته او، بخشی از منابع ارزی کشور را بازنگردانده‌اند؛ موضوعی که به گفته وی با هشدارهای مکرر همراه بوده اما به نتیجه نرسیده است.

در میانه تشدید جنگ تعرفه‌ای میان دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ، این پرسش جدی‌تر شده است که آیا پکن در یک معامله بزرگ با واشنگتن، از تجارت انرژی با تهران عقب‌نشینی خواهد کرد؟ بررسی داده‌های تجاری و ملاحظات ژئوپولیتیک نشان می‌دهد نفت ایران برای چین تنها یک «عدد» در تراز تجاری نیست، بلکه بخشی از معادله امنیت انرژی و رقابت راهبردی با آمریکاست.

با وجود آنکه فلرسوزی دست‌کم سه دهه است به‌عنوان یکی از چالش‌های جدی صنعت انرژی ایران شناخته می‌شود، همچنان روزانه ده‌ها میلیون مترمکعب گاز همراه در مشعل‌ها می‌سوزد. کارشناسان می‌گویند نه کمبود فناوری، بلکه اختلاف بر سر قیمت‌گذاری گازی که در حال سوختن است و نگاه دولت به ماهیت «انفال» بودن آن، مهم‌ترین مانع جمع‌آوری فلرها بوده است.