قیمت جهانی نفت

سازمان بورس با پیگیری ابهامات دستورالعمل جدید قیمت‌گذاری نفت خام و فرآورده‌های نفتی، به دنبال شفاف‌سازی نحوه محاسبه نرخ خوراک پالایشگاه‌ها و کاهش ریسک تصمیم‌گیری برای سهام‌داران است؛ موضوعی که با توجه به تفاوت آثار مالی دو روش محاسبه نرخ خوراک در شرایط عادی و اضطرار، می‌تواند بر سودآوری شرکت‌های پالایشی و چشم‌انداز سرمایه‌گذاری در این صنعت اثرگذار باشد.

کاهش ظرفیت تولید گاز در پی آسیب‌های جنگی، تداوم ناترازی و افزایش نگرانی‌ها از تأمین سوخت در فصل سرد، زمستان پیش‌رو را به آزمونی جدی برای شبکه گاز کشور تبدیل کرده است. در شرایطی که ۱۱ استان در معرض تنش گازی قرار دارند و صنایع همچنان با خطر محدودیت مصرف مواجه‌اند، احیای واردات گاز از ترکمنستان و فعال‌سازی دیپلماسی انرژی با کشورهای همسایه می‌تواند بخشی از فشار بر شبکه داخلی را کاهش دهد. کارشناسان معتقدند حل اختلافات مالی با عشق‌آباد و استفاده از ظرفیت صادرات گاز به ترکیه، فرصتی برای تأمین پایدار گاز استان‌های شمالی فراهم می‌کند.

اختلال در عرضه نفت خاورمیانه و توقف جریان نفت ایران به چین، آسیب‌پذیری امنیت انرژی دومین اقتصاد بزرگ جهان را بیش از گذشته آشکار کرده است. پکن در واکنش به این شرایط، ضمن اتکا به ذخایر راهبردی و افزایش همکاری‌های نفتی با روسیه، شرکت‌های بزرگ انرژی خود را به توسعه اکتشاف و افزایش تولید داخلی نفت و گاز فراخوانده است؛ اقدامی که نشان می‌دهد جنگ ایران، سیاست انرژی چین را وارد مرحله تازه‌ای کرده است.

قیمت گاز اروپا با عبور از ۱۱۱ دلار برای هر مگاوات‌ساعت، برای نخستین بار از ۲۰۲۲ رکوردشکن شد؛ جهشی که نتیجه اختلال عرضه در خاورمیانه و کاهش ذخایر پیش از زمستان است.

در فاصله چند روز، محدودیت‌های تجاری در مرز ایران با پاکستان و بسته‌شدن گذرگاه مرزی الشیب در عراق، مسیرهای زمینی مبادلات ایران را در کانون توجه قرار داده است. هم‌زمان، گزارش‌هایی از فشار آمریکا بر کشورهای منطقه برای محدودکردن تجارت با ایران منتشر شده؛ تحولاتی که می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، تأمین کالا و مبادلات انرژی را افزایش دهد. اما آیا با یک هماهنگی سیاسی برای محدودکردن مسیرهای تجاری ایران روبه‌رو هستیم، یا تصمیم‌های امنیتی و اجرایی دو کشور همسایه در این تحولات نقش اصلی دارند؟

وزیر دفاع آلمان با تأکید بر ضرورت تقویت توان دریایی این کشور، از برنامه‌ریزی برای گسترش ناوگان، به‌کارگیری تسلیحات و سامانه‌های بدون سرنشین و استفاده از هوش مصنوعی خبر داد.

معاون سازمان حفاظت محیط‌زیست با انتقاد از نحوه توسعه مناطق نفت‌خیز خوزستان گفت سیاست‌های وزارت نفت در این مناطق نیازمند بازنگری است؛ چراکه به گفته او، با وجود عبور هزاران کیلومتر خط لوله و ایجاد ظرفیت‌های عظیم نفتی، بخش‌هایی از جوامع محلی همچنان از حداقل زیرساخت‌های توسعه‌ای برخوردارند.

کاهش فروش نفت ایران به چین به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات بازار انرژی تبدیل شده است. هم‌زمان با مطرح شدن ادعای لغو قراردادهای فروش نفت با چند پالایشگاه چینی، داده‌های بین‌المللی تصویر پیچیده‌تری از ماجرا ترسیم می‌کنند؛ تصویری که از افت تولید ایران، افزایش ذخیره‌سازی نفت روی آب، اختلال در مسیرهای صادراتی و کاهش واردات نفت چین حکایت دارد.

بازار جهانی نفت هفته گذشته یکی از پرنوسان‌ترین هفته‌های خود را پشت سر گذاشت؛ جایی که حملات به زیرساخت‌های نفتی عربستان، قیمت برنت را دوباره به کانال ۱۰۵ دلار رساند، اما امید به افزایش عرضه و کاهش تنش‌ها میان آمریکا و ایران مانع از تثبیت این جهش شد. در پایان هفته نیز شکاف قیمت برنت و نفت آمریکا به بالاترین سطح چند ماه اخیر رسید و از تغییر جهت معامله‌گران در دو سوی بازار حکایت داشت.

اختلال در عبور نفت از تنگه هرمز، صادرکنندگان خاورمیانه را به توسعه مسیرهای جایگزین و واردکنندگان بزرگ انرژی را به جست‌وجوی منابع جدید واداشته است؛ روندی که در صورت تداوم جنگ می‌تواند به یک تغییر ساختاری در بازار جهانی نفت منجر شود؛ تغییری که امنیت مسیرهای انرژی را افزایش می‌دهد، اما هزینه انتقال نفت و در نهایت قیمت انرژی را بالا خواهد برد.

وزیر انرژی آمریکا از توافقی خبر داده است که به گفته او می‌تواند با ورود گسترده سرمایه و شرکت‌های خصوصی آمریکایی به صنعت نفت ونزوئلا، تولید نفت خام این کشور را طی سال‌های آینده بیش از دو برابر کند؛ توافقی که می‌تواند معادلات بازار انرژی و جایگاه ونزوئلا در بازار جهانی نفت را تغییر دهد.

تنگه هرمز در ظاهر آرام‌تر شده، اما پشت این آرامش شکننده، یک بن‌بست راهبردی میان تهران و واشنگتن در جریان است؛ دنی سیترنوویچ، پژوهشگر ارشد مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، معتقد است آمریکا در مدیریت پیامدهای بحران دست بالا را پیدا کرده، اما هنوز به اهداف اصلی خود از رویارویی با ایران نرسیده است. از سوی دیگر، فشار اقتصادی فزاینده می‌تواند تهران را به این جمع‌بندی برساند که ادامه صبر، پرهزینه‌تر از تشدید تنش است.

بازار جهانی انرژی در حال تجربه یک تغییر مهم است؛ این‌بار نه کمبود نفت خام، بلکه محدودیت عرضه فرآورده‌های نفتی، به‌ویژه گازوئیل، فشار اصلی را به بازار وارد کرده است. شکاف قیمتی گازوئیل آسیا در برابر نفت خام دبی به بیش از ۷۰ دلار در هر بشکه رسیده؛ سطحی که از تشدید کمبود سوخت در بازارهای جهانی حکایت دارد.

چگونه پکن در جنگ ایران و آمریکا سقف قیمت نفت را پایین آورد و دست ایران را در بازار بست؟

با تصویب هیئت‌مدیره و ثبت رسمی تصمیمات، سیروس حامدی به عنوان مدیرعامل و عضو اصلی هیئت‌مدیره پتروشیمی مروارید منصوب شد.

بازار جهانی نفت دیگر فقط به تراز عرضه و تقاضا واکنش نشان نمی‌دهد. آنچه این روزها قیمت هر بشکه نفت را بالا و پایین می‌کند، بیش از هر چیز سطح بی‌اعتمادی به آینده امنیت خاورمیانه است. هر خبر از تنگه هرمز، هر تهدید نظامی و هر نشانه‌ای از دیپلماسی، تنها برای چند ساعت مسیر بازار را تغییر می‌دهد و سپس جای خود را به تردید تازه‌ای می‌دهد. در چنین فضایی، ریسک دیگر یک عامل موقت نیست؛ به بخشی از قیمت نفت تبدیل شده است.

روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال در گزارشی تحلیلی هشدار داده است که همزمانی اختلال در دو گذرگاه راهبردی تنگه هرمز و باب‌المندب، نزدیک به ۲۵ درصد از جریان تجارت نفت جهان را با تهدید مواجه کرده است؛ وضعیتی که می‌تواند صادرات نفت عربستان را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده و فشار تازه‌ای بر بازار جهانی انرژی وارد کند.

دریای جنوبی چین بار دیگر به یکی از کانون‌های اصلی رقابت ژئوپلیتیکی جهان تبدیل شده است؛ پهنه‌ای راهبردی که علاوه بر عبور بخش قابل‌توجهی از تجارت جهانی، محل تلاقی منافع امنیتی، اقتصادی و نظامی چین، آمریکا و کشورهای منطقه است. همزمان با افزایش حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای و تشدید اختلافات ارضی، پکن این تحرکات را تهدیدی مستقیم علیه امنیت ملی و منافع راهبردی خود می‌داند؛ موضوعی که می‌تواند بر معادلات امنیتی و اقتصادی آسیا و جهان تأثیر بگذارد.

بازار جهانی نفت در هفته گذشته بیش از هر چیز از تحولات ژئوپلیتیکی تاثیر پذیرفت. در حالی که افزایش تولید اوپک‌پلاس و رشد عرضه جهانی در ابتدای هفته فشار نزولی بر قیمت‌ها وارد کرده بود، تشدید تنش‌ها در خلیج فارس و نگرانی از اختلال در عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، مسیر بازار را تغییر داد و موجب شد نفت برنت و وست‌تگزاس اینترمدیت در پایان هفته رشد قابل توجهی را به ثبت برسانند.

بازار جهانی نفت در واکنش به تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت تنگه هرمز، معاملات روز چهارشنبه را با رشد قابل توجه قیمت‌ها آغاز کرد. نگرانی از اختلال در عرضه نفت، بر اثر افزایش تولید اوپک‌پلاس غلبه کرد و بهای نفت برنت و وست تگزاس اینترمدیت را نزدیک به ۳ درصد افزایش داد.