صادرات نفت

تحولات اخیر جهانی از ونزوئلا تا اوکراین و از گرینلند تا خاورمیانه، نشانه‌هایی آشکار از شکل‌گیری نظمی تازه و خشن در سیاست بین‌الملل است؛ نظمی که آمریکا برای بازتولید هژمونی خود در قرن سیاسی جدید، آن را با بحران‌سازی، مداخله و بازطراحی مرزها پیش می‌برد و ایران را به‌عنوان یکی از اهداف محوری این پروژه، در معرض آزمونی سرنوشت‌ساز قرار داده است.

در حالی که این روزها آینده ونزوئلا پس از حمله و بازداشت نیکلاس مادورو توسط ایالات متحده در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، تحلیل دقیق‌تر از آنچه در پس‌زمینه این تحولات جریان دارد ضروری به نظر می‌رسد. آیا آنچه که اتفاق افتاده، تنها یک درگیری سیاسی است یا بازی‌های ژئوپولیتیکی پیچیده‌تر در این بحران نهفته است؟ در این مقاله به بررسی ریشه‌های بحران، نقش نفت و سیاست‌های داخلی ونزوئلا خواهیم پرداخت.

بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر نااطمینانی‌های سیاسی و اقتصادی قرار دارد؛ از ابهام در سیاست‌های تعرفه‌ای آمریکا و واکنش شرکای تجاری گرفته تا نقش پررنگ ایالات متحده به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده و مصرف‌کننده نفت. حجت‌الله غنیمی‌فرد، رئیس پیشین دپارتمان مطالعات نفتی اوپک، معتقد است این عوامل مانع از جهش قیمت نفت شده و چشم‌انداز بازار را به سمت ثباتی شکننده در محدوده ۶۰ دلار سوق می‌دهد.

سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۵ با تشریح دلایل رد کلیات لایحه بودجه، کاهش محسوس قدرت خرید حقوق‌بگیران، افزایش مالیات‌ها، نبود شفافیت در منابع نفتی، ضعف در مدیریت یارانه‌ها و بی‌توجهی به پروژه‌های عمرانی را از مهم‌ترین ایرادات لایحه پیشنهادی دولت عنوان کرد.

صادرات نفت ایران برخلاف فشار تحریم‌ها ادامه یافته و حتی به سطوح قابل‌توجهی رسیده، اما مسئله اصلی نه فروش نفت، بلکه مسیر پرهزینه و پرریسک بازگشت ارز آن است. در غیاب کانال‌های رسمی بانکی، سازوکاری غیرشفاف و شبکه‌محور موسوم به «اقتصاد تراستی» به ستون پنهان تجارت نفت ایران تبدیل شده؛ مدلی که بقای صادرات را تضمین کرده، اما همزمان هزینه‌های سنگینی به اقتصاد تحمیل می‌کند.

ماجراجویی‌های ترامپ در پرونده طولانی تعرفه‌های گمرکی، بازار نفت را زیر فشار برده و به بهانه تراز تجاری، کشورها را به خرید نفت و گاز از آمریکا وادار می‌کند. خریدارانی که پیش‌تر از فروشندگان سنتی تأمین می‌شدند، اکنون برای پیشبرد مذاکرات با کاخ سفید ناچار به پذیرش این شرایط‌اند؛ موجی که از اروپا و آسیا تا آمریکای جنوبی و آفریقا گسترده شده است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور سابق آمریکا، تهدید کرده است که تعرفه‌های ۵۰ درصدی بر واردات برزیل وضع خواهد کرد، به ویژه نفت خام که مهمترین صادرات برزیل به ایالات متحده است.تحلیلگران معتقدند اگرچه این تعرفه‌ها می‌تواند اختلالات کوتاه‌مدت ایجاد کند، اما شرکت نفت دولتی برزیل، پتروبراس، در موقعیتی است که می‌تواند صادرات نفت خود را به کشورهای دیگر با تأثیر بلندمدت محدود هدایت کند.

در حالی که بازارهای جهانی خود را برای جهش احتمالی قیمت جهش نفت به دنبال افزایش تنش‌ها با ورود آمریکا به جنگ آماده می‌کنند؛ برخی کارشناسان معتقدند که بسته شدن تنگه هرمز می‌تواند قیمت نفت را تا 100 دلار در هر بشکه برساند.

کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا روز جمعه گفت که ایالات متحده می تواند صادرات نفت ایران را به عنوان بخشی از طرح دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا برای تحت فشار قرار دادن تهران به خاطر برنامه هسته ای اش، متوقف کند

تحلیل‌های اخیر نشان می‌دهد که مذاکرات با چین در خصوص صادرات نفت ایران به تعویق افتاده و فضای رقابتی جدیدی در عرصه بین‌المللی به وجود آمده است. در همین راستا، اظهار نظرهای تند ترامپ، نشانه‌های تازه‌ای از تغییر در ساختار سیاست‌های اقتصادی و نفتی به شمار می‌رود. مذاکره بین ایران و آمریکا، در حال حاضر به حیاتی‌ترین خبر سیاسی و اقتصادی تبدیل شده است و فروش نفت ایران در هاله از ابهام به سر می برد.

پارلمان عراق روز یکشنبه به طرحی کلیدی برای پرداخت غرامت به شرکت های نفتی فعال در اقلیم نیمه خودمختار کردستان رای داد که به آغاز مجدد صادرات نفت خام از این منطقه سرعت می بخشد.

تحلیلگران گلدمن ساکس پیش‌بینی می‌کنند که اگر تحریم‌ها با موفقیت صادرات نفت ایران و روسیه را به میزان یک میلیون بشکه در روز (بشکه در روز) کاهش دهند، قیمت نفت خام برنت می‌تواند به طور موقت به 93 دلار در هر بشکه برسد.

یک منبع آگاه از داده های صادرات نفت روسیه گزارش داد که صادرات نفت خام روسیه از جمله محموله های خارج از کشور و تحویل با خط لوله در سال 2024 نسبت به سال قبل 2.2 درصد کاهش یافته است.

شیخ نواف سعود الصباح، مدیر عامل شرکت نفت کویت (KPC) گفت: ظرفیت تولید نفت کویت اکنون بیش از سه میلیون بشکه در روز است.

با تضعیف اقتصاد کشتیرانی، انتظار می رود صادرات نفت خام آمریکا به اروپا در ژانویه کاهش یابد

چین و ایران سیستم پیچیده ای برای انتقال کشتی به کشتی در دریای چین جنوبی برای دور زدن تحریم های آمریکا علیه نفت ایران طراحی کرده اند. این شبکه تجاری مخفی به چین اجازه می دهد تا علی رغم محدودیت های رسمی به واردات مقادیر قابل توجهی نفت ایران ادامه دهد. و عملا اثربخشی تحریم های آمریکا علیه ایران به دلیل انعطاف پذیری این مسیر تجاری غیرقانونی به چالش کشیده شده است.

پس از انتشار گزارش هایی مبنی بر توافق اسرائیل و لبنان با شرایط توافق برای پایان دادن به درگیری اسرائیل و حزب الله، قیمت نفت روز دوشنبه بیش از 2 دلار در هر بشکه کاهش یافت. نفت خام برنت برای تحویل در ژانویه با 2.75 درصد کاهش به 73.10 دلار در هر بشکه در ساعت 11.45 صبح به وقت شرقی رسید

طبق گزارش بلومبرگ، روزانه حدود یک میلیون بشکه نفت ایران به دور از آمار رسمی به چین صادر می‌شود. در 9 ماه نخست سال 2024، حدود 350 میلیون بشکه نفت در شبه‌جزیره مالزی کشتی به کشتی شده که ارزشی بالغ بر 20 میلیارد دلار دارد.

برخلاف گفته مسوولان که مهم نیست چه کسی رییس جمهور آمریکا باشد عوارض انتخاب ترامپ هنوز پایش به کاخ سفید نرسیده گریبان نفت ایران را گرفت ،انتخاب دونالد ترامپ و مواجهه دوباره ایران با افزایش تحریم‌ها، موضوع کاهش مشتریان نفتی نیز دوباره بر سر زبان‌ها افتاده است. در تازه‌ترین اقدام، یکی از پالایشگاه‌های مستقل چینی، نفت آفریقا را جایگزین نفت ایران کرده است.