دانش آموزان تیزهوش

رئیس سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان از راه‌اندازی شبکه دانش‌آموختگان سمپاد خبر داد و گفت: توسعه تعاملات با دانش‌آموختگان و بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی، تخصصی و حرفه‌ای آنان برای کمک به حل مسائل و چالش‌های کشور را از اهداف مهم توسعه کشور و نقشه راه این سازمان دانست.

همزمان با آغاز فصل پاییز و شور بازگشت به مدرسه، دکتر مهدی شاگردی، پزشک و پژوهشگر هوش و شخصیت و مدیرمسئول مؤسسه آموزشی تیزهوشان، از والدین می‌خواهد امسال به جای استرس، مقایسه و دویدن بی‌وقفه دنبال نتیجه، پنج گنج ماندگار را به فرزندانشان هدیه کنند: آرامش، اعتماد به نفس، گفتگو، مسئولیت‌پذیری و تاب‌آوری. او با تأکید بر نقش بی‌بدیل خانواده، به‌ویژه مادران، در شکل‌گیری اعتماد به نفس کودکان، یادآور می‌شود فرزندانی که نظم، مهارت گفتگو، استقلال و تحمل سختی را تجربه می‌کنند، در آینده نه‌تنها موفق‌تر، بلکه شادتر و مقاوم‌تر خواهند بود؛ هدیه‌ای که به گفته این پژوهشگر، از هر کیف و لباس نو برای آغاز سال تحصیلی ماندگارتر است.

در دنیای پرشتاب امروز، دغدغه آینده تحصیلی و شغلی فرزندان به یکی از مهم‌ترین چالش‌های خانواده‌ها تبدیل شده است. با نزدیک شدن به مقاطع سرنوشت‌ساز پایه ششم به هفتم و نهم به دهم، بسیاری از والدین بر سر یک دوراهی مهم قرار می‌گیرند: آیا آماده‌سازی فرزند برای ورود به مدارس سمپاد (تیزهوشان) ارزش صرف زمان، هزینه و انرژی را دارد یا این مسیر تنها یک ریسک تحصیلی است؟

هر ساله هزاران دانش‌آموز در پایه‌های ششم و نهم برای ورود به مدارس استعدادهای درخشان و نمونه دولتی با یکدیگر رقابت می‌کنند؛ رقابتی که به گفته کارشناسان آموزشی، بدون یک نقشه راه مدون و بلندمدت، تنها به هدر رفتن انرژی و زمان منجر می‌شود.

مدارس استعدادهای درخشان (سمپاد) به عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای آموزشی کشور، سال‌هاست نقش کلیدی در شناسایی و پرورش دانش‌آموزان ممتاز ایفا می‌کند. بر اساس آمار منتشرشده، در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بیش از ۱۳۲ هزار و ۹۰۰ دانش‌آموز در دوره‌های اول و دوم متوسطه این مدارس مشغول به تحصیل بوده‌اند. این جمعیت دانش‌آموزی در ۷۵۰ مدرسه سمپاد در سراسر کشور پراکنده‌اند که نشان‌دهنده گستردگی شبکه آموزشی این سازمان است.

دانش‌آموزها به‌جای یاد گرفتن هنر آزمون دادن که با کاهش بی‌دقتی‌ها، اولویت‌بندی پاسخ‌دهی، کنترل هیجانات، مدیریت زمان و افزایش بازدهی میسر است، ضعف خود را در یادگیری مطالب می‌دادند.

شرایط آموزشی جدید، مدارس ابتدایی را با چالش‌هایی در زمینه آموزش ترکیبی، آمادگی آموزگاران، دسترسی خانواده‌ها به امکانات آموزشی و تناسب محتوای کتاب‌های درسی با زمان آموزش روبه‌رو کرده است. محمد ابراهیم اسماعیلی، مدیر دبستان نور الصالحین، با تشریح این مسائل، مهم‌ترین نیاز نظام آموزشی را حرکت هم‌زمان به سوی آموزش مهارت‌محور، کاهش تراکم کلاس‌ها، بازنگری در کتاب‌های درسی و ارتقای آموزش مستمر کادر آموزشی عنوان کرد.

هدف اصلی کارورزی، آموزش دانش‌آموزان در محیط کاری و بهره‌گیری از تجربیات و دانش شاغلین است؛ در حالی که در کارآموزی هدف، آموزش عملی دانش‌آموزان و کسب تجربیات و مهارت‌های فنی مورد نیاز برای شغل است.

توجه به تفاوت‌های فردی و شخصیتی دانش‌آموزان، تربیت آنان برای آینده، استفاده از ظرفیت نیروهای خلاق و ایده‌پرداز و شکل‌گیری مدیریت مبتنی بر کار تیمی و شایسته‌سالاری، از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در این گفت‌وگو است؛ رویکردی که در کنار آموزش آکادمیک، بر تربیت صحیح، به‌روز بودن کادر آموزشی، اعتماد به نیروها، ریسک‌پذیری مدیران و تقویت ارتباط میان مدرسه و خانواده تأکید دارد و آموزش را فرایندی می‌داند که باید همگام با نیازها و ویژگی‌های نسل جدید پیش برود.

تحولات شتابان فناوری، هوش مصنوعی و تغییر الگوهای ارتباطی، نظام آموزشی را با ضرورت بازنگری در اهداف و شیوه‌های تربیتی مواجه کرده است. بهزاد غفاری با تأکید بر اینکه آموزش‌وپرورش برای توانمندسازی دانش‌آموزان در مواجهه با آینده، هنوز برنامه‌ای مشخص و چارچوب اجرایی مدونی ندارد، مهم‌ترین نیاز نظام آموزشی را حرکت از شعار و سند به سمت طراحی برنامه‌های عملیاتی، تقویت کار تیمی، مدیریت تعارض منافع، حفظ نیروهای مستعد و پیشگیری از فرسودگی شغلی عنوان کرد.

چگونه کودک را عاشق مدرسه کنیم؟ در این مقاله با معرفی کتاب‌های نردبان مثل فرانکلین، خرگوش کوچولو و تپلی، راهکارهای عملی برای کاهش اضطراب کودکان و افزایش علاقه آن‌ها به یادگیری و حضور در مدرسه را بررسی می‌کنیم.

تفاوت تمرکز در دوران مدرسه و کنکور را بررسی می‌کنیم و راهکارهایی عملی برای افزایش تمرکز دانش‌آموزان در هر دو مرحله ارائه می‌دهیم.