کاهش تولید نفت

قیمت گاز اروپا با عبور از ۱۱۱ دلار برای هر مگاوات‌ساعت، برای نخستین بار از ۲۰۲۲ رکوردشکن شد؛ جهشی که نتیجه اختلال عرضه در خاورمیانه و کاهش ذخایر پیش از زمستان است.

نفت برنت در سایه تشدید تنش‌های خاورمیانه و نگرانی از اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، با عبور از ۱۱۶ دلار در هر بشکه به بالاترین سطح پایانی خود در حدود شش ماه گذشته رسید. کاهش ذخایر نفت خام آمریکا، حملات به زیرساخت‌های انرژی عربستان سعودی و اختلال در تولید نفت لیبی، نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه را تشدید کرد و بازار جهانی نفت را در مسیر صعودی قرار داد.

در فاصله چند روز، محدودیت‌های تجاری در مرز ایران با پاکستان و بسته‌شدن گذرگاه مرزی الشیب در عراق، مسیرهای زمینی مبادلات ایران را در کانون توجه قرار داده است. هم‌زمان، گزارش‌هایی از فشار آمریکا بر کشورهای منطقه برای محدودکردن تجارت با ایران منتشر شده؛ تحولاتی که می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، تأمین کالا و مبادلات انرژی را افزایش دهد. اما آیا با یک هماهنگی سیاسی برای محدودکردن مسیرهای تجاری ایران روبه‌رو هستیم، یا تصمیم‌های امنیتی و اجرایی دو کشور همسایه در این تحولات نقش اصلی دارند؟

کاهش فروش نفت ایران به چین به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات بازار انرژی تبدیل شده است. هم‌زمان با مطرح شدن ادعای لغو قراردادهای فروش نفت با چند پالایشگاه چینی، داده‌های بین‌المللی تصویر پیچیده‌تری از ماجرا ترسیم می‌کنند؛ تصویری که از افت تولید ایران، افزایش ذخیره‌سازی نفت روی آب، اختلال در مسیرهای صادراتی و کاهش واردات نفت چین حکایت دارد.

هفته گذشته برای آمریکا با تحولات مهمی در حوزه انرژی، سیاست خارجی و اقتصاد همراه بود؛ از توافق نفتی واشنگتن و کاراکاس و ادعای دونالد ترامپ درباره «بزرگ‌ترین قرارداد نفتی تاریخ جهان» گرفته تا رکوردشکنی قیمت گازوئیل، تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان جنگ اوکراین و اختلافات در اجلاس گروه ۲۰.

وزیر انرژی آمریکا از توافقی خبر داده است که به گفته او می‌تواند با ورود گسترده سرمایه و شرکت‌های خصوصی آمریکایی به صنعت نفت ونزوئلا، تولید نفت خام این کشور را طی سال‌های آینده بیش از دو برابر کند؛ توافقی که می‌تواند معادلات بازار انرژی و جایگاه ونزوئلا در بازار جهانی نفت را تغییر دهد.

بازار جهانی انرژی در حال تجربه یک تغییر مهم است؛ این‌بار نه کمبود نفت خام، بلکه محدودیت عرضه فرآورده‌های نفتی، به‌ویژه گازوئیل، فشار اصلی را به بازار وارد کرده است. شکاف قیمتی گازوئیل آسیا در برابر نفت خام دبی به بیش از ۷۰ دلار در هر بشکه رسیده؛ سطحی که از تشدید کمبود سوخت در بازارهای جهانی حکایت دارد.

بازار جهانی نفت در حال تجربه یک تغییر ساختاری است؛ تغییری که در آن دیگر تنها ظرفیت مازاد تولید عربستان سعودی تعیین‌کننده مسیر قیمت‌ها نیست. انباشت گسترده ذخایر نفتی چین و استفاده هدفمند از آنها در زمان بحران، نشان داده است که مدیریت تقاضا از طریق ذخایر می‌تواند به همان اندازه مدیریت عرضه بر بازار اثرگذار باشد و موازنه سنتی قدرت در بازار نفت را دگرگون کند.

دیدار ریچارد گرنل، یکی از نزدیک ترین مشاوران دونالد ترامپ، با نیکلاس مادورو، رئیس جمهور ونزوئلا، مادورو – همان کسی که ترامپ سال ها صرف تحریم، انزوا و او را نامشروع خواند.

بر اساس مطالعه جدیدی که این هفته توسط اقتصاددان ارشد نیومکزیکو منتشر شد، نیومکزیکو در حال ارزیابی محدودیت‌های جدید حفاری نفت و گاز است که پتانسیل تأثیرگذاری بر تولید و درآمد در سال‌های آینده را دارد.