ناترازی انرژی در صنعت

شرکت ملی نفت کویت به دنبال انسداد تنگه هرمز که عملاً تردد دریایی در خلیج فارس را به صفر رسانده، ناچار به اعلام «قوه قاهره» در تحویل محموله‌های نفت خام و فرآورده‌های تصفیه شده کرد.

وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران از پیشرفت همکاری‌های تهران و مسکو در توسعه مشترک هفت میدان نفتی خبر داد و اعلام کرد بخشی از این طرح‌ها به مرحله تولید رسیده است؛ موضوعی که آن را نتیجه پیگیری‌های مستمر در چارچوب کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی دو کشور دانست.

اکبر حسن‌بکلو مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران در آیین آغاز به کار نظارت عالیه توانیر از حوزه بهام این شرکت، ضمن خوشامدگویی به ناظران، بر ضرورت ارزیابی و سنجش در جهت شناسایی و رفع نقایص و ضعف‌ عملکرد شرکت تاکید کرد و گفت: نگاه ویژه من در حوزه مدیریتی، توجه ویژه به کارکنان است و در این زمینه ایمنی و سلامت همکاران، جایگاه مهمی دارد.

دولت چهاردهم کار خود را در شرایطی آغاز کرد که صنعت نفت ایران زیر فشار هم‌زمان تحریم‌های هدفمند، ناترازی انرژی و فرسودگی زیرساخت‌ها قرار داشت؛ اما به‌جای تکرار مسیرهای گذشته، تلاش کرد با بازتعریف نقش نفت و گاز، این منابع را از یک ابزار درآمدی کوتاه‌مدت به اهرمی راهبردی برای امنیت انرژی و آینده اقتصاد ملی تبدیل کند.

بحران انرژی پس از جنگ اوکراین، اروپا را وادار کرد یکی از بنیادی‌ترین بازنگری‌های راهبردی خود را رقم بزند؛ بازنگری‌ای که نه‌تنها وابستگی دیرینه به گاز روسیه را در هم شکست، بلکه ایالات متحده را به بازیگر محوری امنیت انرژی اروپا و یونان را از حاشیه به قلب معماری انرژی قاره سبز رساند. آنچه در ابتدا واکنشی اضطراری بود، اکنون به یک نظم پایدار ژئوپلتیکی تبدیل شده است.

مدیرعامل شرکت توانیر ضمن تشریح ریشه‌های ناترازی برق در کشور، با تصریح این که سرکوب قیمت و سهم بالای یارانه انرژی، هم رشد مصرف را تشدید و هم منابع سرمایه‌گذاری صنعت برق را محدود کرده است، تاکید کرد: راه عبور پایدار از ناترازی؛ حرکت مرحله‌ای به سمت اصلاح الگوی مصرف، توسعه تابلوی برق آزاد و برق سبز، گواهی‌های صرفه‌جویی و کاهش نقش مستقیم دولت در خرید و فروش برق است.

با تشدید ناترازی گاز در فصل سرما و افت فشار میدان گازی پارس جنوبی، اجرای پروژه فشارافزایی این میدان به یکی از حیاتی‌ترین نیازهای صنعت انرژی کشور تبدیل شده است؛ پروژه‌ای ۱۷ میلیارد دلاری که با وجود امضای قراردادهای بزرگ، هنوز از مرحله مطالعات فراتر نرفته و به گفته عضو کمیسیون انرژی مجلس، کمبود منابع مالی، نبود دانش فنی کامل و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها آن را در بن‌بست قرار داده است.

دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان کفت: آمارهای هشت ماهه این صنعت نشان می دهد که تولید و مصرف سیمان ۱۰ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافت.

در حالی که وزارت نفت از ثبات تولید و تداوم فروش سخن می‌گوید، اسناد، اظهارات رسمی نمایندگان مجلس و داده‌های بین‌المللی از واقعیتی متفاوت پرده برمی‌دارند؛ کاهش تدریجی تولید، اختلال در فروش نفت، رسوب میلیاردها دلار درآمد ارزی و ناتوانی در تأمین ارز کالاهای اساسی. مجموعه این نشانه‌ها، وزیر نفت را به یکی از جدی‌ترین گزینه‌های استیضاح در ماه‌های پیش‌رو تبدیل کرده است.

آیا می‌توان ارزش نفت خامی را که طبق قانون «ملی» است، به‌عنوان یارانه پرداختی دولت به مردم محاسبه کرد؟ بحث یارانه بنزین بار دیگر به یکی از محورهای اصلی مناقشه اقتصادی و سیاسی کشور تبدیل شده است. اظهارات اخیر رئیس‌جمهوری درباره پرداخت «ماهانه هشت میلیون تومان یارانه به هر خودرو» نه‌تنها واکنش‌های گسترده‌ای در افکار عمومی برانگیخت، بلکه پرسش‌های بنیادینی را درباره ماهیت یارانه، نحوه محاسبه قیمت بنزین و جایگاه «نفت ملی» در این محاسبات مطرح کرد. آیا اساساً می‌توان نفت خامی را که طبق قانون ملی است، به‌عنوان هزینه‌ای از مردم دریافت و آن را یارانه تلقی کرد؟

قیمت جهانی نفت در هفته گذشته با وجود تجربه چند موج افزایشی کوتاه‌مدت، در مجموع مسیر نزولی را طی کرد؛ مسیری که بیش از هر چیز تحت‌تأثیر نگرانی‌ها از مازاد عرضه جهانی، بازگشت بخشی از تولیدات متوقف‌شده و امید به کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی شکل گرفت، هرچند ریسک‌های سیاسی همچنان مانع ریزش شدید قیمت‌ها شدند.

عرضه بنزین با نرخ سوم از بامداد امروز در سراسر کشور آغاز شد. براساس این طرح سهمیه‌های ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۱۰۰ لیتری با نرخ ۳ هزار تومان بدون تغییر باقی مانده و بنزین دریافتی از کارت‌های آزاد جایگاه‌ها با قیمت ۵ هزار تومان عرضه می‌شود.

نمایندگان مجلس شورای اسلامی با تصویب ماده ۳ لایحه دوفوریتی الزامات بودجه‌های سنواتی، سهم شرکت ملی نفت ایران و سایر شرکت‌های اکتشاف و تولید را در قالب ردیفی مستقل برای سرمایه‌گذاری در طرح‌های مصوب این شرکت‌ها مشخص کردند و شیوه ثبت و هزینه‌کرد اعتبارات تهاتری را شفاف‌تر ساختند.

وزیر نفت اعلام کرد مازاد تولید ناشی از «طرح ضربتی افزایش ۲۵۰ هزار بشکه‌ای نفت» به‌عنوان یکی از پایه‌های درآمدی دولت در بودجه ۱۴۰۵ لحاظ خواهد شد. او تأکید کرد این طرح با اتکا به منابع صندوق توسعه ملی در حال پیشرفت است و می‌تواند نقش مهمی در تقویت صادرات و تأمین ارز ایفا کند.

یک کارشناس اقتصادی با تأکید بر لزوم اصلاح ساختار بودجه و نظام مالیاتی، از کاهش هزینه‌ها، بهبود روابط تجاری خارجی، و توسعه منابع مالی به‌عنوان سه شرط ضروری برای رفع ناترازی بودجه دولت در سال ۱۴۰۵ یاد کرد. او همچنین هشدار داد که در صورت عدم اصلاحات، کسری بودجه در سال آینده اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

نشست تخصصی در حاشیه نمایشگاه سمپوزیوم فولاد ۱۴۰۴ کیش با عنوان «فولاد و اقتصاد ایران؛ از ناترازی انرژی تا ناترازی نقدینگی» برگزار شد؛ نشستی که در آن فعالان صنعت فولاد مجموعه‌ای از چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌روی زنجیره فولاد را مورد ارزیابی قرار دادند. در این نشست، مهم‌ترین محورهای بحث شامل «پیامدهای ناترازی انرژی‌بر تولید و صادرات»، «محدودیت‌های دسترسی به گاز و برق»، «زیان انباشته ناشی از قیمت‌گذاری دستوری»، «چالش‌های نقدینگی بنگاه‌ها»، «نقش سیاست‌های ارزی در کاهش رقابت‌پذیری صادرات» و «آینده سرمایه‌گذاری در زنجیره فولاد» بود.

با تصویب نظام جدید تعرفه گاز طبیعی، دولت چهاردهم طرحی را به اجرا می‌گذارد که همزمان با حمایت از خانوارهای کم‌درآمد و کم‌مصرف، زمینه بهینه‌سازی مصرف در بخش‌های غیرمولد اقتصادی را فراهم می‌کند.

در نشست هیات‌مدیره و دبیر انجمن فولاد ایران با استاندار آذربایجان شرقی که امروز در تبریز برگزار شد، بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش در صنعت فولاد، اصلاح سیاست‌های ارزی و رفع چالش‌های انرژی تأکید شد. نمایندگان انجمن فولاد با اشاره به سهم ۲۰ میلیارد دلاری ارزش جایگزینی این صنعت، از استاندار خواستند در تسهیل مقررات ارزی و حمایت از توسعه صادرات نقش فعال‌تری ایفا کند.