صادرات غیر نفتی

هفته گذشته برای آمریکا با تحولات مهمی در حوزه انرژی، سیاست خارجی و اقتصاد همراه بود؛ از توافق نفتی واشنگتن و کاراکاس و ادعای دونالد ترامپ درباره «بزرگ‌ترین قرارداد نفتی تاریخ جهان» گرفته تا رکوردشکنی قیمت گازوئیل، تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان جنگ اوکراین و اختلافات در اجلاس گروه ۲۰.

وزیر انرژی آمریکا از توافقی خبر داده است که به گفته او می‌تواند با ورود گسترده سرمایه و شرکت‌های خصوصی آمریکایی به صنعت نفت ونزوئلا، تولید نفت خام این کشور را طی سال‌های آینده بیش از دو برابر کند؛ توافقی که می‌تواند معادلات بازار انرژی و جایگاه ونزوئلا در بازار جهانی نفت را تغییر دهد.

تنگه هرمز در ظاهر آرام‌تر شده، اما پشت این آرامش شکننده، یک بن‌بست راهبردی میان تهران و واشنگتن در جریان است؛ دنی سیترنوویچ، پژوهشگر ارشد مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، معتقد است آمریکا در مدیریت پیامدهای بحران دست بالا را پیدا کرده، اما هنوز به اهداف اصلی خود از رویارویی با ایران نرسیده است. از سوی دیگر، فشار اقتصادی فزاینده می‌تواند تهران را به این جمع‌بندی برساند که ادامه صبر، پرهزینه‌تر از تشدید تنش است.

بازار جهانی انرژی در حال تجربه یک تغییر مهم است؛ این‌بار نه کمبود نفت خام، بلکه محدودیت عرضه فرآورده‌های نفتی، به‌ویژه گازوئیل، فشار اصلی را به بازار وارد کرده است. شکاف قیمتی گازوئیل آسیا در برابر نفت خام دبی به بیش از ۷۰ دلار در هر بشکه رسیده؛ سطحی که از تشدید کمبود سوخت در بازارهای جهانی حکایت دارد.

بازار جهانی نفت هفته گذشته تحت تاثیر تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیکی، کاهش تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز و نگرانی از اختلال در عرضه، یکی از صعودی‌ترین هفته‌های اخیر را پشت سر گذاشت؛ به‌طوری که برنت از محدوده ۸۹ دلار به بیش از ۹۴ دلار رسید و وست‌تگزاس اینترمیدیت نیز تا ۸۷ دلار افزایش یافت.

بازار جهانی نفت دیگر فقط به تراز عرضه و تقاضا واکنش نشان نمی‌دهد. آنچه این روزها قیمت هر بشکه نفت را بالا و پایین می‌کند، بیش از هر چیز سطح بی‌اعتمادی به آینده امنیت خاورمیانه است. هر خبر از تنگه هرمز، هر تهدید نظامی و هر نشانه‌ای از دیپلماسی، تنها برای چند ساعت مسیر بازار را تغییر می‌دهد و سپس جای خود را به تردید تازه‌ای می‌دهد. در چنین فضایی، ریسک دیگر یک عامل موقت نیست؛ به بخشی از قیمت نفت تبدیل شده است.

روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال در گزارشی تحلیلی هشدار داده است که همزمانی اختلال در دو گذرگاه راهبردی تنگه هرمز و باب‌المندب، نزدیک به ۲۵ درصد از جریان تجارت نفت جهان را با تهدید مواجه کرده است؛ وضعیتی که می‌تواند صادرات نفت عربستان را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده و فشار تازه‌ای بر بازار جهانی انرژی وارد کند.

بازار جهانی نفت در هفته گذشته بیش از هر چیز از تحولات ژئوپلیتیکی تاثیر پذیرفت. در حالی که افزایش تولید اوپک‌پلاس و رشد عرضه جهانی در ابتدای هفته فشار نزولی بر قیمت‌ها وارد کرده بود، تشدید تنش‌ها در خلیج فارس و نگرانی از اختلال در عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، مسیر بازار را تغییر داد و موجب شد نفت برنت و وست‌تگزاس اینترمدیت در پایان هفته رشد قابل توجهی را به ثبت برسانند.

بازار جهانی نفت در آغاز معاملات هفته با افزایش قیمت مواجه شد؛ رشدی که در پی تشدید دوباره تنش‌ها میان آمریکا و ایران و افزایش نااطمینانی نسبت به وضعیت امنیتی تنگه هرمز شکل گرفت. معامله‌گران اکنون با نگرانی بیشتری تحولات منطقه را دنبال می‌کنند؛ چراکه هرگونه اختلال در این گذرگاه حیاتی می‌تواند تعادل عرضه جهانی را برهم بزند.

بازار جهانی نفت در پایان هفته تحت تأثیر کاهش ریسک‌های ژئوپلیتیکی، ازسرگیری جریان عادی کشتیرانی در تنگه هرمز و چشم‌انداز افزایش عرضه از سوی عراق، با افتی محسوس مواجه شد؛ افتی که قیمت طلای سیاه را به سطوح پیش از آغاز تنش‌های نظامی در خاورمیانه بازگرداند.

بازار جهانی نفت در هفته گذشته تحت تاثیر مستقیم تحولات سیاسی و امنیتی خاورمیانه نوسانات قابل‌توجهی را تجربه کرد. تشدید تنش‌ها میان ایران، آمریکا، اسرائیل و حزب‌الله از یک سو و نگرانی‌ها درباره امنیت تنگه هرمز از سوی دیگر، قیمت نفت را در بیشتر روزهای هفته در سطوح بالا نگه داشت. با این حال، انتشار برخی اخبار درباره احتمال کاهش تنش‌ها و تداوم صادرات نفت کشورهای منطقه مانع از جهش بیشتر قیمت‌ها شد.

بلومبرگ به نقل از جی‌پی مورگان گزارش داد که ذخایر نفتی جهان با شتابی کم‌سابقه در حال کاهش است و در صورت تداوم اختلالات عرضه در خلیج فارس، بازار انرژی ممکن است تا ماه‌های آینده به پایین‌ترین سطح عملیاتی ذخایر خود برسد؛ وضعیتی که می‌تواند زمینه‌ساز جهش قیمت نفت و تشدید فشارهای تورمی در اقتصاد جهانی شود.

اختلال طولانی‌مدت در تنگه هرمز و کاهش شدید صادرات فرآورده‌های نفتی خاورمیانه، بازار جهانی سوخت جت را با چالش جدی مواجه کرده است. اروپا که بخش عمده نیاز خود را از این منطقه تامین می‌کرد، اکنون با افت ذخایر و کمبود عرضه روبه‌رو شده و برای جبران این وضعیت به واردات بیشتر از آمریکا و کشورهای غرب آفریقا روی آورده است.

در حالی که این روزها آینده ونزوئلا پس از حمله و بازداشت نیکلاس مادورو توسط ایالات متحده در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، تحلیل دقیق‌تر از آنچه در پس‌زمینه این تحولات جریان دارد ضروری به نظر می‌رسد. آیا آنچه که اتفاق افتاده، تنها یک درگیری سیاسی است یا بازی‌های ژئوپولیتیکی پیچیده‌تر در این بحران نهفته است؟ در این مقاله به بررسی ریشه‌های بحران، نقش نفت و سیاست‌های داخلی ونزوئلا خواهیم پرداخت.

معاون ارتقای کسب‌وکار‌های بین‌المللی سازمان توسعه تجارت ایران، جزییات فراخوان ثبت‌نام در فرآیند ارزیابی و انتخاب صادرکنندگان نمونه ملی سال ۱۴۰۴ اعلام کرد.