به گزارش خبرنگاران گروه جامعه گزارش خبر، مروی عثمان دانشجوی دکترا و ساکن بیروت، لبنان است. او مدرس دانشگاه در دانشگاه بینالمللی لبنان و دانشگاه معارف است و سابقاً مجری برنامه سیاسی «خاورمیانه» در شبکه انگلیسی الاتجاه بوده است. او عضو شبکه رسانهای صلح آبی و تحلیلگر مسائل خاورمیانه در چندین رسانه بینالمللی و منطقهای از جمله RT، پرستیوی، المنار و العالم است. نوشتههای او در چندین پایگاه خبری از جمله Khamenei.IR، مددیپلماسی، شفقنا و ایتالیان اینسایدر منتشر شده است.
از زمان انقلاب، دولتهای متوالی آمریکا تمام تلاش خود را برای خنثیکردن تأثیرات آن به کار گرفتهاند. آیا دولت ترامپ نیز همین رویه را دنبال میکند؟
جمهوری اسلامی با اقدامات خود پایگاه سیاسی آمریکا در ایران را نابود کرد، و تمام حرکات دشمنان ایران در چهل سال گذشته برای مقابله با انقلاب اسلامی بوده است. در رأس این لیست، ایالات متحده قرار دارد. البته دولتهای متوالی آمریکا تمام تلاش خود را برای مقابله با تأثیرات انقلاب به کار گرفتهاند، اما سایر عوامل دستنشانده آمریکا نیز همین کار را کردهاند.
اسرائیل در حال انجام رزمایشهای گسترده نظامی برای آمادهسازی خود برای یک جنگ احتمالی علیه ایران است. عربستان سعودی، از ترس ظهور گروهی شبیه به حزبالله در یمن، یک کمپین تهاجمی ضعیف را علیه مردم یمن به راه انداخته تا به اصطلاح «نفوذ ایران» را خنثی کند، در حالی که بهطور مداوم بر شدت rhetoric جنگ علیه ایران میافزاید. کشورهای خلیج [فارس] میلیاردها دلار برای خرید سلاحهای جدید صرف میکنند، تنها به این بهانه که ایران را «تحت کنترل» بگیرند. حالا دونالد ترامپ با زیر پا گذاشتن توافق هستهای ایران که توسط باراک اوباما منعقد شده بود، همه چیز را بدتر کرده است.
نظر شما درباره استقلال ایران و موضع محکم آن در برابر قدرتهای هژمونیک چیست؟
از اهداف انقلاب اسلامی، مقاومت در برابر قدرتهای مستکبر و مقابله با ستم آنهاست. مبارزه با استکبار ریشه در مخالفت اسلام با هر نوع ستمگری یا تسلیمشدن در برابر ستم دارد. به عبارت دیگر، از یک سو اسلام با ستم علیه دیگران مخالفت میکند و از سوی دیگر به مردم توصیه میکند که در برابر ستم تسلیم نشوند و با آن مبارزه کنند.
از آنجا که این استراتژی هم در حکومتداری داخلی و هم در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران اعمال میشود، معتقدم موضع ضد هژمونی ایران نهتنها محکم باقی خواهد ماند، بلکه با گذشت زمان تقویت نیز خواهد شد و ایران را به دورافتادهترین کشور مستقل منطقه تبدیل خواهد کرد.
چهل سال از زمانی که مردم ایران به خیابانها آمدند و انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ را تحت رهبری ولایت فقیه محقق کردند، میگذرد. چه عواملی اصلی منجر به وقوع انقلاب اسلامی شد؟
جامعهای که میان سنت و مدرنیته غربی، فقر و رفاه، دیکتاتوری و آرزوی دموکراسی، دوپاره شده بود. دلایل بیشمارند، اما برای پاسخ کامل به این سؤال، نباید انقلاب ۱۳۵۷ را بهعنوان یک اتفاق منفرد دید، بلکه این انقلاب نقطه اوج بیش از یک قرن مبارزه برای پایان دادن به قدرت دیکتاتوری شاهان، حذف نفوذ خارجی از سیاست ایران، توزیع ثروت در عین تضمین رفاه اقتصادی، و ایجاد قانوناساسیای بود که هم دموکراتیک باشد و هم بخش سنتی و مذهبی جامعه را alienate نکند.
اهمیت انقلاب اسلامی و نقش ولایت فقیه در آن چه بود؟
جهان از انقلاب ایران که توسط آیتالله روحالله خمینی در تبعید در پاریس رهبری شد، شگفتزده و متحیر شد. شخصیت ولایت فقیه ایران در بازتعریف نقش ایران در منطقه حیاتی بود. پیشینه، کاریزما و عطش ولایت فقیه برای قیام بهخاطر مردم ایران، فضایی را ایجاد کرد که به انقلاب انجامید.
میتوان شخصیت و باورهای امام خمینی را با بررسی پیشینه ایشان درک کرد. ایشان با سبک زندگی زاهدانه و سادهای که بر امور معنوی متمرکز بود، اکثریت جامعه ایران را که در فقر به سر میبردند، جذب کردند. بسیاری از این شهروندان سنتی به شهرهای مدرن مهاجرت کردند تا فرصتهای بهتری بیابند، اما در نهایت در حلبیآبادها اسیر شدند. زندگی پررنج امام خمینی و بازگشت نهایی ایشان به ایران، میراثی از تجربه شیعیان را تکرار کرد.
امام خمینی بهصورت قاطع با سلطنت مخالفت کرد و استدلال نمود که تنها حکومت توسط یک فقیه برجسته بهعنوان ولایت فقیه میتواند تضمین کند که حکومت واقعاً اسلامی است.
ولایت فقیه معتقد بود که ایران باید به سمت خودکفایی حرکت کند. او برخی عناصر فرهنگ غرب را ذاتاً منحرف و فاسدکننده جوانان میدانست. دیدگاه نهایی او این بود که کشورهای اسلامی باید بهسمت همگرایی و تبدیل شدن به یک قدرت واحد حرکت کنند، از alignment با هر دو بلوک (غرب یا شرق) پرهیز نمایند، و او معتقد بود که این اتفاق در آیندهای نزدیک رخ خواهد داد.
تأثیرات فوری انقلاب اسلامی بر ژئوپلیتیک منطقه چه بود؟
یک ائتلاف گسترده از نیروهای مخالف برای سرنگونی یک رژیم دیکتاتوری گرد هم آمدند. این ائتلاف نهتنها بر نارضایتیهای اجتماعی دیرینه، بلکه بر احساسات ملیگرایانه علیه حکومتی که مطیع منافع خارجی دیده میشد، تکیه داشت.
تأثیر فوری انقلاب اسلامی بر ژئوپلیتیک منطقه، پیش از هر چیز، یک اتحاد مردمی کلاسیک بود که به جهان مدرن آموخت که استواری و وحدت یک ملت میتواند الیگارشی را سرنگون کند و جامعهای سالم بهوجود آورد.
تأثیر انقلاب بر جنبشهای سیاسی اسلامی در منطقه و جهان چه بود؟
انقلاب ایران پیامدهای بینالمللی انفجاری داشت. تلاشهای مداومی برای صدور انقلاب به کشورهای همسایه صورت گرفت که رقابتهای منطقهای را تشدید کرد و شرایطی را بهوجود آورد که به جنگهای بینالدولی منجر شد.
تلاشهای انقلاب ایران برای ترویج منافع ملی و گسترش خود، بهزودی به یک امپراتوری در حال احیا شباهت پیدا کرد که ردپای فرانسه و روسیه بهویژه در آن دیده میشد. این روندها تضادهایی را ایجاد کردند؛ از یک سو برخی نیروهای منطقه از انقلاب الهام گرفتند و از سوی دیگر، برخی مانند صدام حسین با برچسبزنی ولایت فقیه بهعنوان یک موبد زرتشتی و ترس از بهاصطلاح هلال شیعی، سعی کردند نفرت فرقهای را در کشورهای اطراف ایران دامن بزنند تا از امواج انقلابی در کشورهای تحت حکومت دیکتاتوری، بهویژه در خلیج [فارس] جلوگیری کنند.
